Дауалау шашкаһы: тәрбиәгә бала алыуҙа дауаланыу һәм эмоциональ үҫеш

Донъяла, унда дауалау ҡоралдары даими рәүештә яңылыҡтар эҙләй, травма хәл итеү өсөн, стресс һәм эмоциональ ауырлыҡтар, Шахмат ғәҙәти булмаған, әммә тәрән һөҙөмтәле альтернатива булып сыға. Был боронғо стратегия уйыны ғына түгел, аҡылға дау ., әммә шулай уҡ сағылдырыу өсөн хәүефһеҙ урын тәҡдим итә, сабырлыҡ һәм шәхси реконструкция. Һыйыныу урындары кеүек контекстарҙа, ҡайҙа балалар ., үҫмерҙәр һәм ололар һиҙгерлек хәлдәренә дусар була, шахмат көтөлмәгән союздашҡа әйләнде. Уның концентрацияға булышлыҡ итеү һәләте ., үҙ-үҙеңә баһа һәм ныҡлыҡ уны үҙгәртеп ҡороу потенциалы булған ҡорал булараҡ позициялай. Был мәҡәлә дауамында, Беҙ шахматтың ябай мауығыу ролен нисек үтеп, дауалау һәм эмоциональ үҫешкә күпер булып китеүен тикшерәсәкбеҙ..

Аҡыл көҙгөһө булып шахмат .: уйындан да арты?

Шахмат ике уйынсының ҡаршылашыуы ғына түгел ., әммә тормоштоң үҙенә метафора. Таҡтала һәр аҙым хәүефте баһалауҙы талап итә ., стратегик планлаштырыу һәм ҡаршы яҡтың эшмәкәрлегенә даими яраҡлашыу. Был динамика мейенең ҡарар ҡабул итеү менән бәйле өлөштәрен әүҙемләштереү ., хәтер һәм эмоциональ контроль, журналында баҫылған кеүек тикшеренеүҙәр буйынса Психологияла сиктәр. Приюттарҙа ултырған кешеләр өсөн ., Ҡайҙа билдәһеҙлек һәм һеҙҙең тирә-яҡ мөхитте контролдә тота алмау даими, Шахмат киңлек тәҡдим итә, унда улар агентлыҡ шөғөлләнә ала. тигән тойғо. “файҙа” o “юғалтырға” таҡтала ., символик булһа ла, уларҙы хәүефһеҙ контекста хис-тойғоларҙы кисерергә мөмкинлек бирә, хаталар кире ҡайтарып булмаҫлыҡ эҙемтәләргә килтермәгән урында.

Башҡа, шахмат дәртләндерә метакогниция, йәғни, үҙ фекерләүең тураһында уйлана белеү. Уйынсылар тәрбиәгә алған балаларҙы ярата, йыш ҡына травматик кисерештәр кисергәндәр, Улар үҙҙәренең ҡарарҙарында ҡалыптарҙы билдәләргә өйрәнә ала, таҡтала ла, тышта ла. Калифорния университетында үткәрелгән тикшеренеүҙең һөҙөмтәләре буйынса, шахмат программаларында ҡатнашҡан балаларҙа хис-тойғоларҙы көйләү һәм конфликттарҙы хәл итеү һәләте һиҙелерлек яҡшырған.. Сөнки уйын ҡатнашыусыларҙы эҙемтәләрҙе алдан күрергә мәжбүр итә ., көтөлмәгән мөхиттә үҫкәндәр өсөн мөһим оҫталыҡ.

Ҡабул итеү үҙәктәре .: шахмат терапияһы өсөн уңдырышлы ер

Ҡабул итеү үҙәктәрендә кешеләр йәшәй, улар, күп осраҡта, ташлап китеүгә дусар булғандар, көс ҡулланыу йәки сиктән тыш ярлылыҡ хәлдәре. Был ваҡиғалар тәрән эҙҙәр ҡалдыра ., башҡаларға ышаныу ауырлығы кеүек, үҙ-үҙеңә түбән баһа йәки импульсивлыҡ. шахмат, тынлыҡ талап иткән уйын булыу, иғтибарҙы туплау һәм ҡағиҙәләрҙе хөрмәт итеү, булып сығыш яһай эмоциональ күнекмә. Хаос норма була алған мөхиттә, таҡта ваҡыт туҡтаған кеүек һыйыныу урынына әйләнә.

кеүек программалар. Мәктәптәрҙә шахмат . АҠШ-та йәки Сикһеҙ шахмат Испанияла был үҙәктәрҙә шахмат оҫтаханаларын тормошҡа ашырыу борсолоу кимәлен кәметә һәм социаль күнекмәләрҙе камиллаштыра икәнлеген күрһәткән. Мәҫәлән, Мадридтағы ҡабул итеү үҙәгендә пилот проектында, Аҙна һайын шахмат сессияларында ҡатнашҡан үҫмерҙәрҙең 100 млн. 30% контроль төркөм менән сағыштырғанда боҙоусы тәртиптәр аҙыраҡ. Был аңлатыла, сөнки уйын уларҙы аныҡ структураһы менән тәьмин итә .: һәр киҫәктең ҡиммәте бар, һәр аҙымдың эҙемтәләре була, һәм еңеү сабырлыҡҡа һәм стратегияға бәйле, көслө түгел.

Тағы бер төп аспекты булып тора. терапевты күҙәтеү роле. Был контекстарҙа, шахматты традицион рәүештә өйрәтмәйҙәр, әммә дауалау маҡсаттары өҫтөндә эшләү ҡоралы булараҡ. Мәҫәлән, Импульсив эш итергә ынтылған бала өйрәнә ала “күсер алдынан уйла .”, метафора, һеҙ һуңынан көндәлек тормошта ҡулланаһығыҙ. Шул уҡ ысул менән ., Ҡыҫырыҡлауҙан зыян күргән үҫмерҙәр шахматта физик көс ҡулланыуһыҙ ярышыу юлын таба ., ҡайҙа ҡаршы яҡты хөрмәт итеү һөйләшеп булмай торған ҡағиҙә булып тора.

Теориянан практикаға тиклем .: нисек шахматты терапияла тормошҡа ашырырға

Шахматты ҡабул итеү үҙәктәренә интеграциялау өсөн таҡта һәм фигуралар ғына кәрәкмәй ., әммә структуралы алым, уйынды дауалау маҡсаттары менән тура килтерә. Киләһе, Һөҙөмтәле тормошҡа ашырыу өсөн төп аҙымдар ентекле:

• Тәүге баһа: Башлар алдынан ., Ҡатнашыусылар аныҡ ихтыяждарын билдәләү мөһим .. Һеҙ эҙләйһегеҙме, һеҙҙең концентрацияны яҡшыртыу өсөн? Һеҙгә ҡәнәғәтһеҙлек аша эшләргә кәрәкме?? Йәки, бәлки, ҡағиҙәләрҙе үтәргә өйрәнергә .? Аныҡ диагноз сеанстарҙы яраҡлаштырырға мөмкинлек бирә ..
• Етәкселек сессиялары: Беренсе кластарҙа төп ҡағиҙәләрҙе өйрәтеүгә иғтибар бирелергә тейеш ., әммә ышаныс мөхитен булдырыуҙа ла. Төркөм динамикаһын ҡулланырға кәңәш ителә ., команда уйындары булараҡ, хеҙмәттәшлеккә дәртләндереү. Барселона университеты үткәргән тикшеренеүҙең һөҙөмтәләре буйынса, парлап уйнаған балалар тиҫтерҙәренә ҡарата ҙурыраҡ ҡыҙғаныу тойғоһо күрһәтә ..
• Башҡа терапиялар менән интеграциялау: Шахматты айырымланған шөғөл тип ҡарарға ярамай ., әммә тулыландырыусы булараҡ. Мәҫәлән, арт-терапия сеанстарында, Ҡатнашыусылар үҙҙәренең уйындарын һүрәтләй йәки хәрәкәттәр буйынса хикәйәләр төҙөй ала .. Был уйын һәм һеҙҙең хис-тойғолар ​​араһындағы бәйләнеште нығыта ..
• Мониторинг һәм яраҡлаштырыу: Программаның йоғонтоһон үлсәү мөһим. Ҡоралдар, мәҫәлән, үҙ-үҙеңде баһалау шкалалары йәки тәртип журналдары ярҙам итә ала, сеанстарҙы көйләү .. Барселоналағы ҡабул итеү үҙәгендә, система тормошҡа ашырылды “шахмат көндәлектәре”, унда балалар уйнағанға тиклем һәм уйнағандан һуң үҙҙәрен нисек тойғанын яҙған. Һөҙөмтәләр 2018 йылда кәмеүен күрһәтте. 40% депрессия билдәләрендә.

Уңыш тарихы булып тора программа . Терапия өсөн шахмат Бөйөк Британияла, унда шахмат когнитив-тәртип терапияһы менән берләштерелгән. Ҡатнашыусылар ., тәртибе боҙолған йәштәр, Улар кире уйҙарҙы асыҡларға өйрәнде . (“Мин еңелергә йыйынам .”) һәм уларҙы конструктивыраҡтары менән алмаштырыу . (“Мин был уйындан өйрәнә алам”). Был алым уларҙы уйын күрһәткестәрен яҡшыртыу ғына түгел ., әммә шулай уҡ һеҙҙең ысын тормоштағы стресс хәлдәрҙе еңеп сыға белеүегеҙ.

Шахмат социаль реинтеграцияға күпер булараҡ

Приюттарҙа шахматтың йоғонтоһо эмоциональ өлкә менән генә сикләнмәй ., әммә шулай уҡ еңеләйтә социаль реинтеграция. Күптәр өсөн унда йәшәүселәр ., бигерәк тә йылдар буйы институционалләштерелгәндәр, тышҡы донъя өҫтөнлөк итә ала. Шахмат мәҙәни кәртәләрҙе үтә торған универсаль тел булып сығыш яһай ., иҡтисади йәки мәғариф. Урындағы турнирҙарҙа йәки шахмат түңәрәктәрендә ҡатнашыу уларға ғәҙәти даирәһенән ситтәге кешеләр менән аралашыу мөмкинлеген бирә ., изоляцияны боҙоу.

Иғтибарға лайыҡ миҫал булып проекты тора. Азатлыҡ өсөн шахмат Көньяҡ Африкала, Ҡайҙа йәштәр закон менән ҡаршылыҡта үҙҙәрен реабилитациялау процесы сиктәрендә шахмат өйрәнә. Ул 70% Ҡатнашыусылар үҙҙәрен йәмғиәткә ҡабаттан интеграцияларға әҙерерәк тойоуҙары тураһында хәбәр итте, сабырлыҡ һәм ныҡышмалылыҡ кеүек күнекмәләргә рәхмәт. Башҡа, шахмат уларға ыңғай үҙенсәлек бирә: улар инде юҡ “проблемалы бала”, сино “шахматсы”.

Испанияла, Испанияның шахмат федерацияһы үҙәк-ара турнирҙар ойоштороу өсөн бәләкәй үҙәктәр менән хеҙмәттәшлек итте .. Был саралар уйындағы оҫталыҡты бүләкләү генә түгел ., әммә шулай уҡ ғәҙел уйын һәм команда эше кеүек ҡиммәттәр. Был йәштәрҙең күбеһе өсөн ., трофей йәки диплом отоу беренсе тапҡыр улар ниндәйҙер ыңғай нәмә өсөн йәмәғәтселек тарафынан танылыу ала, уларҙы үҙ-үҙенә ҡарата ихтирамды нығыта һәм артабан да тырышырға этәрә.

Тағы бер хәл иткес аспекты булып тора. оҫталыҡты тапшырыу. Шахмат һәр ҡарарҙың эҙемтәләре бар тип өйрәтә ., ҡағиҙәләр булмаған йәки үҙ ирке менән ҡулланылған мөхиттә үҫкәндәр өсөн ҡиммәтле һабаҡ. Мәҫәлән, Стратегик өҫтөнлөк алыу өсөн бер киҫәкте ҡорбан итергә өйрәнгән үҫмер был принципты тормошонда ҡуллана ала.: ҡайһы берҙә, Бәхәскә бирелеү йәки шунда уҡ ҡәнәғәтләндереүҙе кисектереп тороу оҙайлы ваҡыт эсендә яҡшыраҡ һөҙөмтәгә килтерергә мөмкин..

Шахмат терапияһының проблемалары һәм сикләүҙәре

Файҙаһы булыуға ҡарамаҫтан, Шахмат дауалау ҡоралы булараҡ, проблемалар менән осраша, уларҙы ҡарарға кәрәк. Беренсеһе – 1990 й. башланғыс ҡаршылыҡ. Приюттарҙа йәшәүселәрҙең күбеһе ., бигерәк тә ҡатмарлы травмалар менән ауырығандар, Улар шахматты ялҡытҡыс йәки әһәмиәтһеҙ эш тип ҡабул итә ала .. Быны еңер өсөн, Уны уйынлы-ысынлы итеп күрһәтеү мөһим ., варианттарын ҡулланып, мәҫәлән, тиҙлек шахмат йәки тематик уйындар (Мәҫәлән, “супергеройҙар алышы”, унда һәр әҫәр персонажды күрһәтә).

Тағы бер ҡаршылыҡ булып тора. ресурстар етм?г?. Бөтә үҙәктәрҙә лә дауалау алымы менән шахматты уҡытыу өсөн әҙерләнгән кадрҙар юҡ .. Был осраҡтарҙа ., Урындағы клубтар йәки ирекмәндәр менән хеҙмәттәшлек итеү хәл итеү юлы була ала .. Мәҫәлән, Мексикала, программаһы Ғүмерлек шахмат социаль тәрбиәселәрҙе шахматты педагогик ҡорал итеп ҡулланырға өйрәтә. Әммә, Был программаларҙың тотороҡлолоғо финанслау һәм институциональ ярҙамға бәйле ..

2012 йылдың 10 ғинуарында ла . артыҡ баһалау шахмат. Ҡөҙрәтле ҡорал булһа ла ., Был тылсымлы хәл итеү юлы түгел. Башҡа терапия менән тулыландырырға тейеш, кеүек психологик йәки һөнәри, ҡатнашыусыларҙың комплекслы ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү. Оксфорд университеты тикшеренеүе иҫкәртә:, ауыр травма осраҡтарында, Шахмат һиҙгер эш итмәһәң, контрапродуктив булыуы мөмкин. Мәҫәлән, Тынлыҡты хәүефле хәлдәр менән бәйләгән бала иғтибарҙы туплау талап ителгән мөхиттә үҙен уңайһыҙ тоя ала..

Ахырҙа, был һөҙөмтәләрҙе үлсәү был һаман да һынау. Шахматтың файҙаһы тураһында анекдоттар булһа ла, Уның оҙайлы ваҡытҡа йоғонтоһон баһалау өсөн күберәк оҙонлоҡ буйынса тикшеренеүҙәр кәрәк. Әлеге ваҡытта ., кеүек проекттар Шахмат һәм психик һаулыҡ Канадала улар стандартлаштырылған метрика өҫтөндә эшләй, үҙ-үҙеңде һөҙөмтәлелек йәки ныҡлыҡ кеүек өлкәләрҙә үҙгәрештәрҙе үлсәү өсөн.

Приюттарҙа шахматтың роле тураһында уйланыу ., Аңлашыла, был уйын ябай мауығыуҙан алыҫҡа китә .. Ул ҡорал, тип, ниәт һәм һиҙгерлек менән ҡулланғанда, тормошто үҙгәртә ала. Концентрацияны яҡшыртыуҙан алып социаль реинтеграцияға булышлыҡ итеүгә тиклем, Шахмат тәҡдим итә, унда аҡыл һәм күңел дауалай ала. Әммә, Һеҙҙең уңыш комплекслы ҡарашҡа бәйле ., был уйын структураһын берләштерә, һығылмалылыҡ менән индивидуаль ихтыяждарға яраҡлашыу.

Был контекстарҙа эшләгән профессионалдар өсөн, шахмат үҙенсәлекле мөмкинлекте күрһәтә: тип, таҡтаны символик яу яланына әйләндереп, унда, башҡалар менән һуғышыу урынына, Ҡатнашыусылар үҙҙәренең ҡурҡыуҙары һәм сикләүҙәре менән көрәшергә өйрәнә .. Йыш ҡына тиҙ хәл итеү юлдары өҫтөнлөк иткән донъяла, Шахмат беҙгә дауаланыу яй процесс икәнен иҫкә төшөрә, стратегик һәм, барыһынан да бигерәк, мөмкин. Ахырҙа ., Бәлки, иң ҙур өйрәнеү, был уйын артта ҡалдыра түгел, нисек еңергә уйын ., әммә нисек тормошҡа ҡаршы шул уҡ тәүәккәллек һәм ижади, тип ҡулланыла һәр хәрәкәт.