Jipouti: ko e siasi fakasiopolitikale ‘i he vaha‘a ‘o e ngaahi tu‘u‘anga fakakautaú mo e kau nofo fonuá .

ʻI he lotolotonga ʻo e Honi ʻo ʻAfiliká ., ‘a ia ‘oku fetaulaki ai ‘a e Tahi Kulokulá mo e Kōlomu ‘o ‘Ātení ., ʻoku ʻalu hake Jipouti, ko ha fonua kuo liliu hono tu'unga fakasiokalafi ki ha konga mahu'inga 'o e poate fakasiopolitikale fakamamani lahi .. Mama'o mei he hoko ko ha poini faingofua 'i he mape ., Ko e toafa mo e pule'anga fakapotopoto ko 'eni 'oku ne fakahoko ha fatongia 'oku fakafehoanaki ki he chess .: ngaue kotoa pe ., pe ko e fakakautau ., faka'ekonomika pe fakatipilometika, tali ki ha logic 'o e 'amanaki ., ngaahi aleapau mo e puleʻi ʻo e vahefonuá .. Mei he ngaahi tu‘u‘anga muli ki he ngaahi hala fefakatau‘aki motu‘á ., ‘Oku haea ‘a Djibouti ‘i he vaha‘a ‘o e tākiekina ‘a e ngaahi mālohi mei tu‘á mo e fakafepaki ‘a hono ngaahi komiunitī nofo fonuá ., ‘a ia ko ‘enau ngaahi tukufakaholo motu‘á ‘oku fepaki ia mo e ngaahi me‘a ‘oku mahu‘inga‘ia ai ‘i onopōní .. ‘Oku fakatotolo‘i ‘e he kupu ko ení ‘a e founga kuo liliu ai ‘a e ki‘i fonua ‘Afilika ko ení ki ha tu‘unga ‘oku . ngaahi founga fakakautau, nomadic dinamics mo e ngaahi faka'amu fakamamani lahi, fakahaa'i ha va'inga malohi 'oku faingata'a 'o hange ko ia 'oku fakaofo ..

Ko e siokalafi ko ha papa siasi .

He ʻikai ke hoko ʻa Djibouti ʻo hangē ko ia ʻoku ʻi ai he ʻaho ní kapau naʻe ʻikai hono feituʻu monūʻiá .. ‘Oku tu‘u ‘i he Vaitafe Bab el-Mandeb ., feitu'u 'oku ne fononga ai . 30% ‘o e fefakatau‘aki tahi ‘a māmaní ., ko e fonua ko eni 'o e tonu . 23.000 Ko e km2 ko ha bottleneck ta'ealafakafetongi .. Ko hono ofi ki Yemen ., ‘Oku ‘ai ia ‘e Somalia mo ‘Elitā ko ha feitu‘u mahu‘inga ke vakai‘i ai ‘a e malu fakavahefonuá ., lolotonga ia ko hono matāfanga ‘i he Tahi Kulokulá ‘okú ne fakafehokotaki hangatonu ia ki he Vai Suez ., ko e taha ʻo e ngaahi halanga fakaʻekonōmika mahuʻinga taha ʻi he palanité .. Kuo tohoaki'i 'e he tu'unga ko 'eni 'a e ngaahi mafai hange ko e . USA, Siaina, Falanisē, Siapani mo ʻĪtali ., ‘a ia kuo nau fokotu‘u ha ngaahi nofo‘anga fakakautau ‘i honau vahefonuá ., liliu ‘a Djibouti ki ha fa‘ahinga ‘o e . “'Afilika Singapore”, ka ‘i ha founga fakakautau ..

Ka neongo ia, 'oku 'ikai ngata pe 'i he faka'uhinga'i 'e he siokalafi hono mahu'inga fakatu'utamaki ., ka ko hono ngaahi pole foki .. Ko e ‘ea momokó mo e si‘isi‘i ‘o e ngaahi koloa fakanatulá ‘okú ne fakamālohi‘i ‘a hono kau nofo‘angá ke nau fakafalala ki he tokoni mei tu‘á pe ko e fefononga‘akí., hange ko ia kuo nau fai . Ko e kau tauhi sipi nofo fonua Afar mo Somali . ‘i he laui senituli .. Lolotonga e tu'u 'a e ngaahi tu'unga fakakautau ko e ngaahi faka'ilonga 'o e fakaonopooni ., 'oku sio 'a e ngaahi komiuniti fakalotofonua ki hono toe fokotu'utu'u honau ngaahi kelekele ke tauhi 'a e ngaahi fiema'u 'i tu'a ., fakatupu 'a e ngaahi fepakipaki 'i he vaha'a 'o e fakalakalaka mo e tukufakaholo ..

Ko e va'inga 'o e ngaahi tu'unga fakakautau .: malu'i pe ngaue .?

'Oku talitali 'e Djibouti 'a e lahi taha 'o e ngaahi tu'unga fakakautau muli 'i he mamani 'i he fakatatau ki hono lahi .. Ko e 'iloa taha ko e . Kemi Lemonia, 'ulu'i 'ofisi 'o e Kautaha Ngaue Fakatahataha . – Honi ʻo ʻAfilika (CJTF-HOA) mei he ʻIunaiteti Siteití ., mo e lahi ange ʻi he 100. 4.000 kau tau 'oku fakatapui ki he ngaahi ngaue fakafepaki'i 'o e kau fakatupu maveuveu mo e vakai'i 'i he vahefonua .. Ka 'oku 'ikai ko e taha pe ia .: Naʻe fakanofo ʻa Siaina ʻi he 2012. 2017 ko hono fuofua nofoʻanga fakakautau ʻi muli ʻi Djibouti ., lolotonga ia ko Falanisē ., pule'anga fakakolonia kimu'a, ‘okú ne tauhi ma‘u ha ‘i ai ta‘efakamovetevete talu mei he 1990. 1884. Siapani, Kuo fokotu‘u foki ‘e ‘Ītali mo Saute ‘Alepea ‘a e ngaahi fale ., liliu ‘a e fonua ki ha . fale fakatotolo fakakemi 'o e fengaue'aki mo e fe'au'auhi 'i he vaha'a 'o e ngaahi mafai.

Mo e pule'anga Djibouti ., Ko e ngaahi tu‘unga ko ení ‘oku nau fakafofonga‘i ha ma‘u‘anga pa‘anga mahu‘inga .. Ko hono lisi ‘o e kelekele ki he ngaahi pule‘anga muli ‘oku ma‘u ai ‘a e pa‘anga ‘e laungeau miliona ‘i he ta‘u ., ko ha pa‘anga hū mai ‘oku lahi mama‘o ange ia ‘i he ngaahi lelei ‘oku ma‘u mei he ngaahi sekitoa tukufakaholó hangē ko e ngoué pe toutaí .. Ka neongo ia, Ko e fakafalala faka'ekonomika ko 'eni 'oku 'i ai hono fakamole .: 'oku fakangaloku 'a e tu'unga tau'ataina 'o e fonua ., pea ko e ngaahi fili fekau‘aki mo honau vahefonuá ‘oku fa‘a tali ia ki he ngaahi me‘a ‘i tu‘á .. Tukukehe, ko hono fakakautau ‘o e ‘ataá kuó ne liliu ‘a e mo‘ui ‘a e ngaahi komiunitī fakalotofonuá ., ‘a ia ‘oku nau sio ‘oku fakangatangata ‘enau hū ki he ngaahi feitu‘u na‘e ngāue‘aki ki mu‘a ki he kaikai pe tānaki vaí ..

Ko ha fakatātā mahino ko e . Tu'unga 'o e kau Siaina 'i Doraleh, langa ofi ki ha taulanga fakatu‘utāmaki .. Lolotonga 'oku taukave'i 'e Beijing ko 'ene 'i ai ke tau'i 'a e kaiha'a ., ‘Oku fakahaa‘i ‘e he kau ‘analaisó ‘okú ne toe feinga ke malu‘i ‘ene ngaahi ‘inivesi ‘i he . Hala Silika Fo'ou, ko ha megaproject 'oku kau ai 'a e fakalakalaka 'o e ngaahi langa fakalakalaka 'i 'Afilika .. Ko e ua ko eni ‘i he vaha‘a ‘o e malu‘í mo e fakalahi faka‘ekonōmiká ‘okú ne fakahaa‘i ‘a e faingata‘a ‘o e . “veimau” Jipoutiano, 'a ia 'oku lahi ai 'a e ngaahi lau 'a e nga'unu takitaha ..

Ko e kau nofo fonua .: ko e fakafepaki fakalongolongo .

Fehangahangai mo e fakalakalaka 'o e ngaahi 'apitanga fakakautau mo e ngaahi poloseki langa fakalakalaka ., ko e ngaahi komiunitī nofo-nofo ‘o Djibouti—tautautefito ki he . Ko e me'a 'a Issa— fakafofonga‘i ha founga mo‘ui ‘oku fakafisi ke mole atu .. Ko e ngaahi kulupu ko eni ., ‘a ia kuo nau hao ‘i ha ngaahi senituli ‘i ha ‘ātakai fakatupu tāufehi‘a ., 'Oku nau fakafalala ki he fe'ave'aki ke ma'u 'a e kaikai'anga mo e vai ., muimui ki he ngaahi hala tupu‘anga ‘oku fepaki he taimí ni mo e ngaahi kau‘āfonua kuo hilifaki ‘e he Pule‘angá mo e ngaahi fiema‘u muli .. tanu hala, kuo movetevete ‘a e ngaahi taulangá mo e ngaahi tau‘angá honau ngaahi vahefonuá ., fakamālohiʻi kinautolu ke nau feʻunga pe fehangahangai mo e fakasiʻisiʻí ..

Ko e fepakipaki 'oku 'ikai ko e fakavahefonua pe ., ka ko e anga fakafonua foki .. Hange ko ia 'oku poupou'i 'e he pule'anga Djiboutian ha fakamatala 'o e fakaonopooni mo e fakalakalaka ., ‘oku sio ‘a e kau nofo fonuá ki he founga ‘oku tukuhifo ai ‘enau ngaahi tukufakaholó ki he tu‘unga ‘i muí .. ako fakafo'ituitui, Hangē ko 'eni, fepaki mo e fiema‘u ‘a e kau talavoú ke nau ako ke tauhi mo mo‘ui ‘i he toafá .. Tukukehe, Ko e toutou hoko ‘a e pāká mo e feliuliuaki ‘o e ‘eá kuó ne fakalalahi honau tu‘ungá ., fakasi'isi'i 'a e ngaahi koloa 'oku ma'u pea fakalahi 'a e fe'au'auhi ki he vai mo e kelekele ..

Kaikehe, Ko e ngaahi komiunitī ko ení ‘oku ‘ikai ko ha kau ma‘ukovia noa‘ia pē .. Kuo nau fakatupulaki ha ngaahi founga fakafepaki ., hangē ko e alea mo e kau ma‘u mafai fakalotofonuá . ke hu ki he ngaahi feitu'u fakangatangata pe fakafe'unga'i 'enau ngaahi hala transhumance .. Kuo a‘u ‘o ma‘u ‘e he kau talavou ‘e ni‘ihi ‘a e ngaahi faingamālie ‘i he tafa‘aki fakatakimu‘á pe ngaahi ngāue fakataimi ‘i he ngaahi ‘apitanga fakakautaú., neongo kapau ‘oku fakahu‘unga eni ki ha liliu lahi ‘i ho‘o tō‘onga mo‘uí .. Ko e palanisi ko eni 'i he vaha'a 'o e tukufakaholo mo e fakaonopooni ko e taha ia 'o e ngaahi tafa'aki 'o e . “veimau” Jipoutiano, 'a ia 'e lava ke tip 'e he va'inga takitaha 'a e palanisi ki he mo'ui pe mole 'o ha anga fakafonua motu'a ..

Ko e kaha'u .: Fakahangatonu ki ha Djibouti tu'uma'u pe 'i he sieke??

'Oku makatu'unga 'a e kaha'u 'o Djibouti 'i he founga 'oku ne pule'i ai 'a e ngaahi fepakipaki 'i he vaha'a 'o hono fatongia ko e . hub fakakautau mo e ngaahi me'a fakalotofonua pea mo e ngaahi fiema‘u ‘a hono kakaí .. ‘I he tafa‘aki ‘e tahá ., Kuo lava 'e he fonua 'o fokotu'u ia ko ha tokotaha mahu'inga 'i he malu fakavahefonua ., tohoaki‘i mai ‘a e ngaahi ‘inivesimení mo fakamālohia ‘a ‘ene vaha‘angatae mo e ngaahi pule‘anga mālohi ‘i māmani lahí .. Ngaahi poloseki hangē ko e . Taulanga Doraleh pe ko e hala lēlue ‘oku fehokotaki mo ‘Itiopeá ko e ngaahi sīpinga ia ‘o e founga ‘oku feinga ai ‘a Djibouti ke fakakehekehe‘i ‘ene ‘ikonomiká ‘o fakalaka atu ‘i he ngaahi tu‘unga fakakautaú .. Ka neongo ia, Ko e ngaahi fakalakalaka ko ení ‘oku ‘ikai ke liliu ma‘u pē ia ki ha ngaahi lelei ki he kakai ‘o e feitu‘ú ., ‘a ia ‘oku kei fehangahangai mo e tu‘unga mā‘olunga ‘o e masivá mo e ta‘ema‘ungāué ..

‘Oku toe fehokotaki ‘a e tu’uma’u ‘a e fonua mo ‘ene malava ke pule’i ‘a e ngaahi fiema’u ‘a e ngaahi komiuniti nofo fonua mo e ngaahi kolo lalahi.. Kuo feinga 'a e pule'anga ke fakatahataha'i 'a e kau nomads 'o fakafou 'i he ngaahi polokalama nofo ma'u ., ka kuo kehekehe ‘a e ola ‘o e ngaahi feinga ko ení .. ‘Oku vakai ‘a e kau faifekau tokolahi ki he ngaahi poloseki ko ‘ení ko ha fakatu‘utāmaki ia ki honau ‘ulungāngá., lolotonga ia ʻoku tali kinautolu ʻe he niʻihi ko ha fie maʻu koeʻuhí ko e siʻisiʻi ʻo e ngaahi maʻuʻanga tokoní .. Ko e kī ʻe lava ke hoko ko hono kumi ha sīpinga ʻokú ne fakatahaʻi ʻa e fakalakalaka fakaʻekonōmiká mo hono tauhi ʻo e anga fakafonuá ., ko ha me'a na'e a'u mai ki he taimi ni na'e faingata'a ke a'usia ..

‘I he mala‘e fakavaha‘apule‘angá ., Kuo pau ke tokanga'i 'e Djibouti 'a e ngaahi fe'au'auhi 'a hono ngaahi hoa ngaue .. Ko e fe'auhi 'i he vaha'a 'o e . Siaina mo 'Amelika ., Hangē ko 'eni, ‘e lava ke hoko ia ko ha fakatu‘utāmaki kapau ‘e fakamālohi‘i ‘a e fonuá ke ne kau ki ha tafa‘aki .. A'u mai ki he taimi ni ., kuó ne lava‘i ke tauhi ha palanisi ., ka ko e tenge ke fakafe‘unga‘i mo ha mālohi ‘e taha pe ko ha mālohi ‘e taha ‘e lava ke fakautuutu ia ‘i he kaha‘ú .. Tukukehe, Ko e ta'e-tu'uma'u 'i he ngaahi fonua kaunga'api hange ko Somalia pe Yemen 'oku ne fakafofonga'i ha fakatu'utamaki ma'u pe ., ‘a ia ‘e lava ke ne fakatu‘utāmaki‘i ‘a e vahefonuá pea uesia ‘a e ngaahi fiema‘u ‘a Djibouti ..

‘I he tu‘unga ko ení ., ne “veimau” 'Oku kei va'inga pe 'a e Djiboutian .. Ko e nga‘unu kotoa pē—pe ko hono fakamo‘oni hingoa ki ha aleapau fakakautau fo‘ou ., ko hono langa ha ngaahi langa fakalakalaka pe ko hono fakahoko ha tu‘utu‘uni fakasōsiale—‘oku ‘i ai hono ngaahi nunu‘a ‘oku mahulu atu ia ‘i hono ngaahi ngata‘angá .. Ko e fehu'i pe 'e lava 'e Djibouti 'o fokotu'u ia ko ha tokotaha va'inga tau'ataina pe 'e iku ia 'o hoko ko ha konga 'e taha 'i he poate 'o e ni'ihi kehe..

Ngaahi Fakamulituku .: ko ha palanisi ‘i he vaha‘a ‘o e kuohilí mo e kaha‘ú .

Ko Djibouti ko ha fonua ia ʻo e ngaahi faikehekehe ., ‘a ia ‘oku nofo fakataha ai ‘a e ngaahi tukufakaholo fakakautaú mo e ngaahi tukufakaholo nofo fonuá ‘i ha palanisi ma‘ama‘a .. Ko hono tu‘unga fakasiokālafí kuó ne ‘ai ia ko ha tu‘unga tefito ki he ngaahi pule‘anga mālohi ‘i māmani lahí ., ka ‘i ha vahefonua foki ‘oku fetau‘aki ai ‘a e ngaahi komiunitī fakalotofonuá ke tauhi ‘enau founga mo‘uí .. ‘I he kotoa ‘o e kupu ko ení ., Kuo tau sio ki he founga ‘oku haehae ai ‘a e ki‘i fonua ‘Afilika ko ení ‘i he vaha‘a ‘o e . tākiekina mei tuʻa mo e puleʻanga ., fakalakalaka faka'ekonomika mo e 'ulungaanga fakafonua ., tu'uma'u mo e fakatu'utamaki.

Ne “veimau” Ko Djibouti 'oku 'ikai ko ha va'inga tafa'aki ua ., ka ko ha papa multidimensional 'a ia 'oku takitaha 'a e konga - pe ko ha tu'unga fakakautau ., ko ha tauhi-sipi nofo-nofo pe ko ha taulanga fakakomēsiale—‘oku ‘i ai hono fatongia ‘oku mahulu hake ia ‘i he feitu‘ú .. Ko e malava ‘a e fonua ke pule’i ‘a e ngaahi me’a ko ‘eni ‘e fakapapau’i ai ‘a hono kaha’u .: pe 'e lava ke ne hoko ko ha sipinga 'o e fakalakalaka tu'uloa pe 'e ma'u ia 'i he ngaahi fepakipaki fakasiopolitikale 'o e vahefonua .. Ko e me'a 'oku mahino ko e ., ʻi he vaʻinga ko ʻení, 'oku 'ikai ha ngaahi nga'unu ta'ehalaia .. Ko e tuʻutuʻuni kotoa pē ʻoku ʻi ai hono ngaahi nunuʻa ʻoku kamata mei he toafá ki he ngaahi senitā mālohi ʻo e māmaní., ‘o fakamanatu mai kiate kitautolu ‘oku ., ‘i he Honi ‘o ‘Afiliká ., Ko e founga fakakaukau ‘oku mahu‘inga tatau pē ia mo e vahefonuá tonu ..

Mo e kau mamata mei tu'a ., ‘Oku ‘omai ‘e Djibouti ha lēsoni ki he founga ‘e lava ke fa‘u ai ‘e he siokalafí mo e hisitōliá ‘a e iku‘anga ‘o ha pule‘anga .. Mo hono kakai ., ko ha fakamanatu ia ., ‘i ha māmani ‘oku fakautuutu ‘ene fakamāmani lahí ., ko e fakafepaki mo e fe‘unu‘aki ko e ongo me‘angāue mahu‘inga ia ‘o hangē ko ha fa‘ahinga aleapau fakakautau pe poloseki faka‘ekonōmika .. Ko e pole he taimí ni ke kumi ha hala ‘e faka‘atā ai ‘a Djibouti ke ne laka ki mu‘a ‘o ‘ikai mole ‘a e sio ki hono ngaahi aka., ko ha palanisi ‘oku ., hange ko e siasi, ‘oku fiema‘u ki ai ‘a e kātaki ., visone mo e ., ʻi ʻolunga ʻi he meʻa kotoa, palani taumu'a.