Ua taui te mau aito o te ao nei i te aamu
Māti 28, 2026 · Pawn atea

Kirihimete, taua ha'utiraa ra 64 o tei tamata i te huitaata nei hau atu i te ahuru ma pae hanere matahiti te maoro, E ere te reira i te hoê arearearaa noa. E vahi aroraa te reira i reira te feruriraa e faaruru ai ia ' na iho, i reira te rave'a e faitohia ai i ni'a i te faaoromai, e te vahi i reira te mau aito o te ao nei i vaiiho ai i te mau tapa'o eita e nehenehe e mo'ehia i roto i te aamu. Na Wilhelm Steinitz, te aito matamua, ia Magnus Carlsen, te taata hi'opo'a no Nordic o tei faataa i te auraa o te riroraa ei taata maitai roa a'e, Ua aratai teie mau titans tataitahi i te hautiraa i te mau faito teitei apî. Terā rā, na te aha e faataa ê ia ratou? O to outou ana'e anei aravihi no te tata'u i te mau tauiraa o te ore e nehenehe e ravehia, Te vai ra anei te hoê mea hohonu a'e i roto i to ' na herepata? E hi'opoa teie tumu parau i te oraraa, te mau ha'utiraa e te mau philosophia a te mau aito no te ao nei, te tatararaa i te mau mea ngaro o tei faariro ia ratou ei aai.
Te fanauraa o te hoê ti'araa: Wilhelm Steinitz e te tauiraa o te tiaraa
Na mua ' ' e ia Wilhelm, Ua riro te chess ei hautiraa no te mau aroraa faahiahia e te mau tusia faahiahia. Te feia hauti no te tau romantic, mai ia Adolf Anderssen, Ua mana'o ratou e mea faufaa a'e te nehenehe o te hoê amuiraa i te faahopearaa. Pero Steinitz, te hoê ati Iuda no Austria o tei haere i te united states, ua taui i te reira atoa. I roto 1886, Ua faatoro'ahia oia ei aito matamua no te ao nei i muri a'e i to'na pau ia Johannes Zukertort i roto i te hoê mati rahi. E ere to ' na upootiaraa i te hoê noa ohipa ta ' na iho i rave, tera râ, te fanauraa o te hoê tau apî: chess.
Ua faahiti o Steinitz i te mau mana'o e au ra e mea ohie roa i teie mahana, tera râ, e feia orure hau ratou i to ratou anotau. Ua paraparau oia no ni'a i te hinaaro rahi ia faatere i te pû, o te haamauraa o te pawn, e mea nahea te hoê tuhaa faufaa iti ia riro mai ei upooti'araa na roto i te faaoromai. Ta'na parau matau-maitai-hia, “E tuhaa puai te arii”, ua haapoto oia i ta ' na huru raveraa: eiaha râ e imi i te hoê hi'opo'araa vitiviti, ua hinaaro oia e haaputu i te mau haamaitairaa nainai roa e tae roa ' tu i te taime ua topa te enemi. Āre'a, E ere to ' na herepata i te mea mana'o noa. Ua faaite o Steinitz e e nehenehe te chess e riro ei hautiraa tano, eiaha râ i te mana'o, te haamauraa i te niu no te mau aito atoa i muri mai.
Teie râ, ua hamani - ino - hia atoa o Steinitz. Ua faatupu to ' na hinaaro rahi i te mau chess ia ' na i roto i te veve e te, ʻIa, i te maamaa. I te matahiti 1999, ua pohe oia i roto i te hoê fare haapuraa 1900, Ua haamo'ehia e te mau taata e rave rahi. Āre'a, E vai noa to ' na mana. aita oia, mau hoho'a mai te te Haapiiraa Chess Rusia Eita roa ' tu ratou e faatupu i ta ratou mana'o aravihi no nia i te hautiraa.
Te faatereraa a te feia aravihi: Emanuel Lasker e te hi'opo'araa i te pae no te feruriraa
Mai te mea e, o Steinitz te metua tane o te mau chess no teie tau, O Emanuel Lasker to'na taata aravihi i te pae no te feruriraa matamua. aito o te ao nei 27 matahitis (1894-1921), te hoê pehe aita â i hi'opoahia e, E ere o Lasker ana'e te hoê taata aravihi i te pae no te faanahoraa, tera râ, e taata aravihi atoa oia no te ite i to ' na mau enemi. E mea ohie roa ta ' na huru raveraa: Eiaha noa e ha'uti i ni'a i te mau hu'ahu'a, ia pato'i râ i te feruriraa o te enemi.
Lasker, te hoê ati Iuda German o tei haapii i te matematika e te philosophia, Ua mana'o vau e ua riro te chess ei hoho'a no te oraraa. no'na, Ua riro te ha'utiraa atoa ei aroraa i te pae feruriraa, e ere râ te opuaraa ia upooti'a noa, no te faaino râ i te enemi. Te hoê hi'oraa maitai roa ' ' e, o to ' na ïa mati e o Siegbert Tarrasch i te matahiti 1999 1908. Tarasch, te hoê taata aravihi i te pae no te mau ture, Ua ti'aturi oia e, e pau oia ia Lasker e to'na mana'o teitei. Teie râ, o Lasker, eiaha râ e pee i te “Ture”, ua hauti oia i te mau hoho'a o ta ' na i ite e ua faatupu te reira i te riri ia Tarrasch, mai te parururaa Slavic. Ua riro te hopea ei re rahi no Lasker, o tei faaite e e ere te chess i te hoê noa hautiraa ture, tera râ, no te huru.
Teie râ, e ere o Lasker i te hoê noa taata aravihi i te pae no te feruriraa. Ua riro atoa oia ei taata aravihi i te pae no te mau mana'o. Ua horo'ahia te mau mana'o i roto i te mau haamataraa mai te parururaa a te arii India e te tauiraa Lasker o te parururaa Farani, te tuatapapa - noa - hia ra â i teie mahana. Roa, O oia te hoê o te feia matamua tei ite e e ere te chess i te hoê hautiraa no te haamana'o., te maramarama râ. Ta'na parau matau-maitai-hia, “i roto i te chess, mai te oraraa, te enemi atâta rahi roa ' ' e, o te hoê ïa”, Te faataa ra oia i ta ' na philosophia: aita te enemi mau i te tahi atu pae o te tapura ereere, i roto râ i to tatou iho feruriraa.
Chess ei ohipa rima î: Alexander Alekhine e te tusia auaha
Aleksanda Alekhine, te maharaa o te aito o te ao nei, ua afai te chess i te hoê faito aravihi aita roa ' tu i itehia na mua ' tu. no'na, Ua riro te ha'utiraa atoa ei ohipa faahiahia roa, i reira te nehenehe o te tusia e riro ai ei mea faufaa roa mai te re. Alekhine, te hoê taata Rusia tei riro mai ei huiraatira Farani, e taata hauti ino oia, eiaha râ i roto i te mana'o here o Anderssen. Ua tata'ihia to'na riri, ia au i te hoê ite hohonu no ni'a i te mau tauiraa o te papa'i parau.
E haamana'ohia o Alekhine no ta ' na mau hautiraa nehenehe, i reira to'u pûpûraa i te mau hu'ahu'a eiaha no te hepohepo, no te ti'aturiraa râ. Te hoê hi'oraa maitai roa ' ' e, o ta ' na ïa hautiraa e o Aarona Nimzowitsch i San Remo 1930, i reira to ' na pûpûraa i ta ' na vahine i roto i te ohipa 26 no te faatupu i te hoê aroraa eita e nehenehe e tapeahia. Teie râ, e ere te tusia iho te mea faahiahia roa ' ' e., tera râ, te tanoraa ta ' na i rave i te reira. Aita o Alekhine i vaiiho i te hoê mea; Ua opuahia te mau taahiraa atoa no te faarahi i te faaheporaa i nia i te enemi..
Āre'a, Ua riro atoa o Alekhine ei taata aimârôraa. Ua faaino to ' na ohipa amui e te mau Nazis i te Piti o te Tama'i Rahi i to ' na faufaa ai'a, e e rave rahi o te faariro ra ia ' na ei taata haavare. Teie râ, te farii atoa ra to ' na mau patoi e mea rahi roa ta ' na ô i roto i te ohipa tuaro.. O oia te hoê o te mau taata matamua tei ite e e ere te chess i te hoê hautiraa mana'o noa., te auaha atoa râ. Ua ohipa to ' na huru raveraa i te mau u'i o te feia hauti, mai ia Mikhail Tal e tae atu i te Bobby, o tei faariro i te tusia ei huru faaiteraa i te pae no te ohipa rima î.
Te Tama'i toetoe i ni'a i te tapura ereere: Mikhail Botvinnik e o Mikhail Botvinnik
Mikhail Botvinnik, te ono o te aito o te ao nei, O oia te papa'i hoho'a no te faatereraa Soviet i roto i te chess. no'na, e ere te chess i te hautiraa noa, tera râ, e mea ti'a ia hi'opo'a-maite-hia te hoê rave'a haaparareraa parau e te hoê ihi. Botvinnik, te hoê taata aravihi i te pae no te uira na roto i te faaineineraa, ua faaohipa oia i te ravea aravihi no te chess, te haamauraa i te hoê faanahoraa haapiiraa o tei taui i te USSR ei mana no te chess.
Ua faatoro'ahia o Botvinnik ei aito no te ao nei i te matahiti 1999 1948, i roto i te hoê tata'uraa i faanahohia no te faaî i te vahi taata ore i vaiihohia e te poheraa o Alekhine. Teie râ, e ere to ' na faatereraa i te mea ohie. E piti taime to ' na ereraa i te tiaraa (ia Vasily Smyslov 1957 e no te pato'i ia Mikhail Tal i te matahiti 1960), tera râ, ua faaho'i faahou mai oia i te reira i roto i na tupuraa e piti i roto i te mau mati sauti. Ua riro teie aravihi no te faaapî ia ' na iho ei hoê o to ' na mau puai rahi roa ' ' e.. Ua ite o Botvinnik e ua riro te chess ei hautiraa i roto i te hoê tauiraa tamau, e e tia i te hoê aito ia taui aore ra ia pohe.
Teie râ, e ere to ' na huru hautiraa i ta ' na faufaa ai'a rahi roa ' ' e, tera râ, to ' na mana i nia i te mau chess Soviet. I Moscou, ua haamau o Botvinnik i te hoê fare haapiiraa chess o tei haamau i te tahi o te feia hauti maitai roa ' ' e o te ao nei, e tae noa'tu ia Anatoly Karpov e o Garry Kasparov. E mea maramarama to ' na mana'o.: E tia ia haapiihia te chess ei ite aivanaa, na roto i te hi'opo'araa hohonu e te faaineineraa i te pae tino. I raro a'e i to'na aratairaa, Ua faatere te USSR i te hautiraa e rave rahi ahuru matahiti te maoro, te faariroraa i te chess ei faahoaraa o te Tama'i toetoe.
Te maramarama e te maamaa: Bobby Fischer e te hinaaro rahi i te huru tia roa
Bobby, pāpū, te aito matau-maitai-hia a'e o te ao nei. Ta'na mati e o Boris Spassky i te matahiti 1999 1972, i ropu i te tama'i toetoe, Ua haru te reira i te feruriraa o te ao nei ei ohipa i tupu na te ao nei. Teie râ, e ere o Fischer i te hoê noa taata hauti aravihi; Ua imi oia i te huru tia roa i roto i te mau ha'utiraa atoa.
Ua haapii o Fischer i te hauti i te mati i te onoraa o to ' na matahiti, e mai taua taime mai â, ua faatumu to'na oraraa i ni'a i te ha'utiraa. Ki te 13, Ua riro a'ena oia ei taata faahiahia; ki te 15, Ua riro mai oia ei Grandmaster apî roa a'e i roto i te ao nei. Teie râ, to ' na faufaa ai'a mau, o to ' na ïa huru tauiraa i te pae no te chess.. E ere o Fischer ana'e te hoê taata aravihi i te pae no te mau ravea apî, tera râ, e taata aravihi atoa oia i te pae no te mana'o. Ua faaite oia i te mau mana'o i roto i te mau haamataraa mai te parururaa Sicilian e te tauiraa o te parururaa a te Arii no India, te tuatapapa - noa - hia ra â i teie mahana.
Āre'a, Ua riro atoa o Fischer ei taata oto. Ua faaatea ê to ' na hinaaro rahi i te chess ia ' na, e ua faariro to'na paranoia ia'na ei taata mo'emo'e. I roto 1975, Ua patoi oia i te paruru i to ' na tiaraa ia Anatoly Karpov, ma te parau e e ere te mau huru tupuraa o te mati i te mea tano. Ua rave oia i te mau ohipa i muri nei 20 matahiti faatîtîraa, e tae roa'tu i to'na ite-faahou-raa mai i te 1992 no te ha'uti i te hoê tata'uraa hape no te pato'i ia Spassky i Yugoslavia, te ofatiraa i te mau faautuaraa a te UN. Ua pohe o Fischer i te matahiti 2008, o vai ana'e e te haamo'ehia e te mau taata e rave rahi, tera râ, ua vai noa to ' na herepata ei taata hauti aravihi roa ' ' e o to ' na u'i.
te matahiti o te mau titans: Garry Kasparov e te matie ei ohipa tuaro maitai
Garry, te aito apî roa a'e o te ao nei (ua faatoro'ahia 22 matahiti i 1985), Ua arata'i te chess i te hoê faito aita roa ' tu i itehia na mua ' tu. no'na, e ere te chess i te hautiraa noa, tera râ, te hoê tuaro aravihi o te titau i te faaineineraa i te pae tino, feruriraa e te rave'a. Ua ite o Kasparov e ua riro te chess ei aroraa no te mau hinaaro, e e ere te taata hauti puai roa ' ' e i te mea aravihi roa ' ' e, tera râ, te feia ineine roa ' ' e.
Te haamana'ohia ra o Kasparov no to ' na huru ino e to ' na aravihi no te tata'u i te mau tauiraa o te ore e nehenehe e ravehia. Teie râ, to ' na puai rahi roa ' ' e, o to ' na ïa feruriraa tata'uraa.. Aita roa ' tu oia i mauruuru i te hoê re ohie; Ua imi tamau noa oia i te hoê ravea no te haamou i to ' na mau enemi. Te hoê hi'oraa maitai roa ' ' e, o to ' na ïa tata'uraa ia Anatoly Karpov i 1984, ihea o Kasparov, i muri a'e i to'na fatataraa i te mo'e, Ua riro oia ei aai no te hoê ho'iraa mai.
Teie râ, ua riro atoa o Kasparov ei taata aravihi i rapae i te tapura ereere.. O oia te hoê o te mau taata matamua tei ite i te aravihi o te mau ravea aravihi apî i roto i te chess, e ta'na mati i ni'a i te roro uira Deep Blue i te 1997 Ua riro te reira ei ohipa faufaa roa i roto i te aamu o te ha'utiraa. Noa ' tu e ua ere oia, Ua faaite mai to ' na aroraa i te matini e ua riro te chess ei vahi aroraa i reira te maramarama o te taata e nehenehe ai e tata'u atu i te mau mana'o tumu..
Te romantic hopea: Magnus Carlsen e te hamani-faahou-raa i te hoho'a teata
Magnus Carlsen, te aito o te ao nei, Ua riro oia ei taata otahi roa i roto i te aamu o te chess. Taa ê atu i te feia na mua ' tu, Aita o Carlsen i aravihi i roto i te hoê noa ' ' e ohipa taa ê. Āre'a, Te vai ra to'na puai i roto i to'na aravihi no te taui i te mau ti'araa atoa e no te imi i te mau rave'a i reira vetahi ê e ore ai e ite i te reira.. No Carlsen, e ere te chess i te hautiraa haamana'oraa, te ite hohonu râ.
Ua faatoro'ahia o Carlsen ei aito no te ao nei i te matahiti 1999 2013, i muri a'e i to ' na pau ia Viswanathan Anand i roto i te hoê mati tei hi'opoahia e to ' na tiaraa teitei. Teie râ, te mea e faataa ê mau ra ia ' na, o to ' na ïa huru raveraa i te hautiraa.. Aita o Carlsen e imi ra i te nehenehe i roto i te chess; imi i te re. E faaauhia to ' na huru i te hoê “taata hauti poker”, i reira te mau faaotiraa atoa e faataahia no te faarahi i te mau ravea no te manuïa.
Āre'a, Ua riro atoa o Carlsen ei taata aravihi i rapae i te tapura ereere. O oia te hoê o te mau taata matamua tei ite i te aravihi o te mau tahua itenati, mai te Chess.com e te Twitch, no te faaite i te chess. Ua riro te amuiraa ' tu i roto i te mau tata'uraa i ni'a i te itenati i te tau o te ma'i COVID-19 ei tauturu no te faaite i te ha'utiraa i te hoê u'i apî o te feia mata'ita'i. Roa, Ua faaite mai to ' na faatumuraa i nia i te matie oioi e te blitz e eita e titauhia ia mǎrû te hautiraa no te hohonu.
Te faufaa ai'a o te mau aito: hau atu i te hoê ti'araa
E ere te mau aito o te ao nei i te feia hauti faahiahia roa; E mau hoho'a teie o tei haamau i te aamu o te ha'utiraa. No ǒ mai ia Steinitz, o tei haamau i te niu o te chess no teie tau, ia Carlsen, na vai i afa'i mai i te reira i te tau digital, Ua vaiiho ratou tata'itahi i te hoê tapa'o eita e mo'e. Teie râ, aita ta ' na faufaa ai'a i taaihia i ta ' na mau hautiraa. Ua ohipa atoa ratou i ni'a i to tatou huru no te ite i te chess., ei ohipa rima î anei, te hoê ihi aore ra te hoê ohipa tuaro.
Hoy, Te tamau noa ra te chess i te taui. te maramarama o te taata, i AlphaZero, Ua taui te reira i to tatou huru hi'opoaraa i te hautiraa, e ua faaohipa te mau tahua itenati mamati i te mau rave'a democratic. Teie râ, te vai noa ra te hoê mea: E vai noa te faufaa ai'a o te mau aito o te ao nei, Te faaitoitoraa i te mau u'i apî o te feia hauti ia imi i te rahi i roto i te mau ha'utiraa atoa.
I roto i te hoê ao i reira te mau rave'a aravihi apî e haere ai i mua, Te haamana'o noa ra te chess e e nehenehe te feruriraa o te taata e rave i te mau mea huru ê. E te mau aito o te ao nei, me to ratou mau re e to ratou mau pau, to'na maramarama e to'na maamaa, E haapapuraa ratou no te reira.
