Владимир Раскович: Психиатрияне үзгәрткән терапевтик шахмат

Европаның үзәгендә, монда тарих һәм инновация бер-берсе белән бәйләнгән, Мирасы чикләрдән һәм дисциплиналардан арткан кеше образы барлыкка килә. Владимир Раскович, психиатр, Хорватия шахматчысы һәм күрүчән, ул медицинада һәм психик спортта онытылмас эз калдырмады, шулай ук ​​шахмат аша терапияне аңлау рәвешендә революция ясады. Сезнең тормышыгыз, белемгә омтылу һәм кеше иминлегенә тугрылык белән билгеләнгән, фән арасындагы кисешүнең шаһиты, сәнгать һәм стратегия тормышны үзгәртә ала. Бу мәкалә Рашковичның карьерасын өйрәнә, Хорватиядәге тамырларыннан башлап, аның пионер өлешенә кадәр “терапевтик шахмат”, бүгенге көндә бөтен дөнья буенча медицина белгечләрен һәм педагогларны рухландыра торган корал. Аның тарихы аша, Борынгы уен ничек дәвалау һәм шәхси үсеш өчен күпер булды.

Беренче еллар: медицина һәм такта арасында

Владимир Рашкович туган 1935 .әр сүзнең Загреб, Хорватия, ил элеккеге ugгославия өлеше булган вакытта. яшьтән, Ике охшаш кыр өчен туймаслык кызыксыну күрсәтте: медицина һәм шахмат. Аның академик әзерлеге аны психиатрия белгечлегенә алып килде, Тәртип, ул вакытта, психик бозуларны дәвалауга тагын да тулы карашларны өйрәнә башлады. Ләкин, Аның шахматка булган яратуы аның уникаль карашын формалаштырды. Рашкович уенны гади хобби итеп күрмәде, ләкин а тормыш метафорасы, монда һәр хәрәкәт анализ таләп итә, сабырлык һәм стратегия.

Уку елларында, Рашкович өметле шахматчы буларак аерылып торды, җирле һәм илкүләм турнирларда катнашу. Ләкин аның чын чакыруы психиатрия больницаларында эшли башлагач барлыкка килде.. Анда, шизофрения яки депрессия кебек бозыклыклы пациентларның туплану кыенлыкларына ничек караганнарын күзәттеләр, карарлар кабул итү яки хәтта социаль аралашу. Шул вакытта аның карьерасын билгеләгән сорау туды.: Шахмат, логик структурасы һәм акылны стимуллаштыру сәләте белән, дәвалау коралы бул?

Бу идея бөтенләй яңа түгел иде. Тарих дәвамында, кебек фигуралар Бенджамин Франклин Алар шахматның танып белү өстенлекләрен күрсәткәннәр иде, ләкин Рашкович алга китте. Уенны психик күнегү итеп тәкъдим итү урынына, үсә башлады системалы ысул психологик терапиягә интеграцияләү. Аның карашы өч баганага нигезләнгән иде:

• Танып-белү стимуляциясе: Шахмат пациентларны планлаштырырга мәҗбүр итте, нәтиҗәләрен көтегез һәм проблемаларны чишегез, психик бозуларда еш очрый торган күнекмәләр.
• Социаль бәйләнеш: Көндәшкә каршы уйнау аралашуны һәм кызганучанлыкны дәртләндерде, төркем терапиясендә төп аспектлар.
• эмоциональ көйләү: Уен өметсезлекне ничек җиңәргә өйрәтте, сабырлык һәм ныклык, күп пациентлар контроль өчен көрәшкән хисләр.

Рашкович бу өстенлекләр турында теоретик кына түгел, Ләкин ул аларны практикада кулланды Psiquiátrico de Vrapče хастаханәсе, Загребта, анда ул дистә еллар эшләде. Аның беренче экспериментлары, тыйнак булса да, Соңрак билгеле булачак нәрсәгә нигез салдылар “терапевтик шахмат”.

Шахмат дәвалау коралы буларак: метод артындагы теория

Ул “терапевтик шахмат” Бу клиник шартларда шахмат уйнау гына түгел. Рашкович а теоретик һәм практик нигез аны башка ял итү терапияләреннән аерган. Аның ысулы шахмат функциясенә нигезләнгән иде, ачык кагыйдәләр һәм билгеләнгән максатлар уены булу, булып хезмәт итә алыр иде кеше акылының көзгесе. Eachәрбер уен уй формаларын чагылдырды, уенчыларның эмоцияләре һәм җиңү стратегиясе, терапевтларга яхшырту өлкәләрен ачыкларга һәм алар өстендә структуралы рәвештә эшләргә мөмкинлек бирү.

Аның теориясенең төп төшенчәләренең берсе иде осталыкны күчерү. Рашкович тактада концентрация кебек сәләтләр үскән дип бәхәсләште, хәтер яки карар кабул итү - көндәлек тормышка экстрополяцияләнергә мөмкин. Мәсәлән, Көндәшенең шахмат хәрәкәтен көтәргә өйрәнгән пациент шул ук осталыкны куллана ала, аның эшләрен социаль яки эш шартларында планлаштыра.. Моны күрсәтү өчен, Рашкович төрле тәртип бозуларга яраклаштырылган күнегүләр сериясен эшләде:

• Борчылучы пациентлар өчен: Ул басымны һәм билгесезлекне ничек эшләргә өйрәтер өчен тиз уеннарга юнәлтелде.
• Депрессия белән авыручылар өчен: Гадиләштерелгән кагыйдәләр белән уеннар катнашуны стимуллаштыру һәм чиктән тыш хисләрне киметү өчен кулланылды..
• Шизофрения белән авыручылар өчен: Карарлар кабул итүдә үрнәкләрне һәм эзлеклелекне ачыклау өстендә эш башкарылды, гадәттә бу бозыклыкта тәэсир итә торган осталык.

Рашкович шулай ук ​​концепция белән таныштырды “хикәяләү шахматы”, монда пациентлар уйнап кына калмыйлар, ләкин алар шулай ук ​​уен вакытында үз уйларын, хисләрен тасвирладылар. Бу терапевтларга пациентларның мәгълүматны ничек эшкәрткәннәрен һәм эмоцияләрен реаль вакытта идарә итүләрен анализларга мөмкинлек бирде.. Мәсәлән, Берәр кисәкне югалтудан күңелсезләнгән пациентны аның тормышының башка өлкәләрендә ничек эшләгәне турында уйланырга була..

Сезнең ысулны раслау өчен, Рашкович пациент төркемнәре белән пилот тикшеренүләр үткәрде, традицион терапия алган төркемнәр белән алгарышларын чагыштыру. Нәтиҗәләр өметле иде: Терапевтик шахмат сессияләрендә катнашкан пациентлар зур үзгәрешләр күрсәттеләр игътибар, хәтер һәм иҗтимагый күнекмәләр, ваемсызлык яки ачулану кебек симптомнарның кимүенә өстәп. Бу ачышлар халыкара медицина җәмгыяте игътибарын җәлеп итте., Рашковичны пионер итеп күрсәтү уенга нигезләнгән терапия.

El legado de Rašković: больницадан академиягә

Владимир Рашковичның йогынтысы Врапе психиатрия хастаханәсе диварларыннан артты. Аның ысулы танылу белән, Европа һәм Латин Америкасындагы университетлар һәм тикшеренү үзәкләре белән хезмәттәшлек итә башлады, кайда “терапевтик шахмат” психологлар һәм профессиональ терапевтлар өчен укыту программаларына кертелде. Керү Хорватия, Аның хезмәте шахматны укыту-терапевтик корал буларак пропагандалауга багышланган остаханәләр һәм ассоциацияләр булдыруга рухландырды., аеруча мәктәпләрдә һәм реабилитация үзәкләрендә.

Карьерасында иң мөһим вакыйгаларның берсе - аның китабын бастыру “Шахмат һәм психика: Терапевтик алым” .әр сүзнең 1985. Бу әсәрдә, Рашкович теорияләрен системалаштырды һәм аның ысулының эффективлыгын күрсәткән клиник очракларны тәкъдим итте. Китап инновацион карашлар белән кызыксынган психик сәламәтлекне саклау белгечләре өчен белешмә булырга тиеш., һәм берничә телгә тәрҗемә ителде, шул исәптән испан һәм инглиз. Анда, Рашкович терапевтик шахматның нигезләрен аңлатып кына калмады, шулай ук ​​тәкъдим иттеләр практик кулланмалар тормышка ашыру өчен, пациент сайлаудан нәтиҗәләрне бәяләүгә кадәр.

Аның академик эшенә өстәп, Рашкович фуэ ун армый-талмый саклаучы мәгариф системасына шахмат кертү. Ул моны бәхәсләште, терапиядәге кебек, Шахмат балаларда һәм яшүсмерләрдә танып белү һәм эмоциональ күнекмәләрне үстерү өчен көчле корал булырга мөмкин. Хорватия Мәгариф министрлыгы белән берлектә, башлангыч һәм урта мәктәпләрдә класстан тыш шахмат программалары булдыруга булышлык иттеләр. Бу программалар студентларның академик күрсәткечләрен яхшыртты гына түгел, ләкин алар шулай ук ​​кыйммәтләрне күтәрделәр коллектив эше, тәртип һәм хөрмәт.

Халыкара танылу керде 1992, Рашковичны үз ысулын тәкъдим итәргә чакырганда Бөтендөнья психиатрия конгрессы Рио-де-Жанейрода. Сезнең презентация, исемле “Шахмат акыл белән эмоция арасында күпер”, катнашучылар арасында зур кызыксыну тудырды, аларның күбесе үз техникаларын үз илләрендә куллана башлады. Киләсе елларда, Ул “терапевтик шахмат” клиникаларына киңәйтелде Испания, Аргентина, Мексика һәм АКШ, монда ул төрле мәдәни контекстларга һәм клиник ихтыяҗларга җайлаштырылган.

Ләкин, Рашкович мирасы аның ысулы белән генә чикләнми. Аның психиатрияне берләштергән дисциплинар караш, психология һәм шахмат - терапияне аңлауның яңа ысулы өчен нигез салды. Хой, Аның хезмәте тикшерүләрдә китерелгән нейропластидад, танып белү реабилитациясе һәм фармакологик булмаган терапия, күренешенең үз вакытыннан алда булуын исбатлау.

Бүген терапевтик шахмат: кушымталар һәм проблемалар

Владимир Рашкович үзенең ысулын эшләгәннән соң өч дистә елдан артык, Ул “терапевтик шахмат” үсешен һәм фән һәм технология алгарышларына яраклашуын дәвам итә. Хәзерге вакытта, Бу корал төрле контекстта кулланыла, дан психиатрия хастаханәләре һәм реабилитация үзәкләре хәтта мәктәпләр, төрмәләр һәм картлар йортлары. Аның күпкырлы булуы төрле ихтыяҗларны канәгатьләндерә, Альцгеймер белән авыручыларда танып белү функциясен яхшыртыргамы, аутизмлы кешеләрдә социализацияне алга этәрү яки эш шартларында стрессны киметү.

Соңгы эшләнмәләрнең берсе - терапевтик шахмат белән интеграция санлы технологияләр. Онлайн платформалар һәм мобиль кушымталар терапевтларга шәхси сессияләрне эшләргә мөмкинлек бирә, пациентларның барышын күзәтү һәм әйберләрне конкрет ихтыяҗларына яраклаштыру. Мәсәлән, .әр сүзнең Испания, проект “Шахмат һәм психик сәламәтлек” пациентларның уен формаларын анализлау һәм профессионалларга интервенцияләрен көйләргә ярдәм итүче җентекле докладлар ясау өчен махсус программа тәэминаты куллана. Бу цифрлаштыру шулай ук ​​авылларда яки ресурслары чикләнгән районнарда терапевтик шахматка керү мөмкинлеген җиңеләйтте., монда махсус терапевтлар булмау киртә булырга мөмкин.

Аның файдасына карамастан, терапевтик шахмат шулай ук ​​авырлыклар белән очраша. Төпләрнең берсе стандартлаштыру булмау сезнең кушымтагызда. Рашкович теоретик нигез салса да, һәр терапевт яки учреждение методны үз контекстына яраклаштыра, нәтиҗәләрдә үзгәрешләр тудыра ала. Бу проблеманы чишү өчен, кебек оешмалар Халыкара терапевтик шахмат федерациясе (IFTC) Алар интервенцияләрнең сыйфатын һәм эзлеклелеген гарантияләүче протоколлар һәм сертификатлар булдыру өстендә эшлиләр.

Тагын бер авырлык үзгәрүгә каршы тору традицион медицинаның кайбер тармакларында. Күпчелек тикшеренүләр терапевтик шахматның эффективлыгын хуплыйлар, кайбер профессионаллар аны тулыландыручы итеп күрәләр, төп терапия урынына. Бу киртәне җиңәр өчен, Аның йогынтысын күрсәтүче фәнни дәлилләр китерүне дәвам итү мөһим. Бу мәгънәдә, Соңгы тикшеренүләр күрсәткәнчә, терапевт шахмат булдыра ала:

• .Әр сүзнең эш хәтере а 20-30% йомшак танып белү бозылган пациентларда.
• Симптомнарын киметү борчылу һәм депрессия а 40% яшүсмерләрдә.
• .Әр сүзнең үз-үзеңне бәяләү һәм дәртләндерү интеллектуаль инвалидларда.

Моннан тыш, терапевтик шахмат өлкәсендә үз урынын тапты инклюзив белем. Кебек илләрдә Аргентина һәм Уругвай, программалар махсус белемгә мохтаҗ балалар өчен мәктәпләрдә тормышка ашырылды, монда шахмат концентрацияне яхшырту коралы буларак кулланыла, проблеманы чишү һәм социаль интеграция. Бу программалар студентларга гына файда китерми, шулай ук ​​укытучыларны инновацион педагогик стратегияләргә әзерләү.

Терапевтик шахматның киләчәге өметле булып тоела, аеруча кызыксыну арту белән фармакологик булмаган терапия һәм психик сәламәтлеккә бердәм караш. Ләкин, Аның уңышлары фәнни җәмгыятьнең һәм профессионалларның хезмәттәшлек итү сәләтенә бәйле булачак, яңалыкларын кертү һәм аның өстенлекләрен тарату. Бу мәгънәдә, Рашкович мирасы илһам чыганагы булып кала, моны искә төшерә, кайвакыт, Иң эффектив карарларны көтелмәгән урыннарда табарга мөмкин, шахмат тактасы кебек.

Йомгаклау: тактадан өстен чыккан мирас

Тормышы һәм эше Владимир Раскович Алар инновациянең һәм дисциплинарларның үзгәрү көченә шаһит. Загребтагы тыйнак башлардан алып халыкара танылуга кадәр, Рашкович шахматның уен гына түгеллеген күрсәтте, ләкин бер дәвалау коралы, өйрәнү һәм шәхси үсеш. Сезнең ысул, Ул “терапевтик шахмат”, терапияне аңлау рәвешендә революция ясады, такта логикасын пациентларның эмоциональ һәм танып белү ихтыяҗлары белән берләштерү.

Бу мәкалә дәвамында, Без Рашковичның психиатриягә һәм шахматка булган мәхәббәтен ничек берләштергәнен белдек, бүгенге көндә бөтен дөнья буенча меңләгән кешегә файда китерә торган уникаль алым булдыру.. Врапе психиатрия хастаханәсендәге беренче тәҗрибәләреннән алып, аның ысулының глобаль киңәюенә кадәр, Аның мирасы терапевтик максатларда уйнаган һәр уенда яши., шахмат аркасында тупланырга өйрәнгән һәр балада һәм тактада торгызу юлын тапкан һәр пациентта.

Ләкин, Рашкович эше дә безгә тирәнрәк сабак калдыра: традицион чикләрдән читтә карау мөһимлеге. Медицина һәм психология еш каты белгечлекләргә бүленгән дөньяда, Аның карашы искә төшерә, иң эффектив карарлар еш кына дисциплиналар киселешеннән барлыкка килә.. Терапевтик шахмат ысул гына түгел, ләкин сәнгатьнең символы, фән һәм стратегия тормышны яхшырту өчен берләшә ала.

Хой, терапевт шахмат яңа технологияләр һәм кулланмалар белән үсешен дәвам итә, Рашковичның пионер рухын хөрмәт итү бик мөһим. Димәк, тикшерүне дәвам итү һәм аның өстенлекләрен тарату гына түгел, шулай ук ​​төрле өлкәләрдәге профессионаллар арасында хезмәттәшлекне һәм хезмәттәшлекне стимуллаштырыгыз. Психик сәламәтлек глобаль приоритет булган вакытта, Рашкович мирасы безне дәвалауның яңа ысулларын өйрәнергә чакыра, өйрәнү һәм тоташу, һәрвакыт киләчәккә күз белән.

Кыскасы, Владимир Рашкович психиатры юк, шахматчы яки терапевтик ысуллар ясаучы. Бу а күрүчән кем шахмат уеныннан күбрәк күрергә белә иде: акылны үзгәртү мөмкинлеге, хисләр һәм, Ахырда, яши. Аның хикәясе моны искә төшерә, кайвакыт, Иң катлаулы проблемаларга җавапны иң көтелмәгән урыннарда табарга мөмкин, кебек 64 такта квадратлары.