Ngaahi talatupuʻa ʻo e sisí: ‘Okú ne fakavalevale‘i ‘a e kakaí pe ‘okú ne tohoaki‘i mai ‘a e monū‘ia koví??

Ko e sisí ko ha va‘inga ia ‘oku ‘ufi‘ufi ‘e he misitelí ‘i he laui senituli., 'ikai ngata pe koe'uhi ko 'ene faingata'a fakatu'utamaki ., ka ‘i he ngaahi talatupu‘a fakakolo ‘oku nau takatakai‘i iá foki .. ‘I he lotolotonga ‘o e ngaahi talatupu‘a tu‘uma‘u tahá, ‘oku tu‘u-ki-mu‘a ai ha ongo talatupu‘a .: 'i he siisi 'oku vale kiate kinautolu ‘oku nau tō‘onga‘aki iá pea mo e me‘a ‘okú ne tohoaki‘í . monū kovi. Ko e ngaahi tui ko eni ., aka 'i he fakakaukau fakatahataha ., kuo fafanga'i 'e he sinema ., ngaahi tohi pea na‘a mo e ngaahi talanoa ‘o e kau ‘eiki lalahí .. Ka, ko e ha 'oku mo'oni 'iate kinautolu .? Ko e ngaahi tui ta‘e‘uhinga faingofua pe ‘oku ‘i ai ha makatu‘unga fakasaienisi ‘i mui ‘i he ngaahi talatupu‘a ko ení?? Ke tali ., 'Oku fie ma'u ke delve ki he 'atamai 'o e va'inga ., hono hisitōlia mo ʻene uesia ʻa e anga fakafonuá ..

Siasi mo e vale .: mo'oni pe fakalahi .?

Ko e fakakaukau ‘oku lava ke iku ‘a e sisí ki he valevalé ‘oku tupu ia mei he ngaahi keisi fakahisitōlia hangē ko e . Popi Fisi, ‘a ia ko ‘ene poto ‘i he palakipoé na‘e kehe ia mei he‘ene kovi faka‘atamai ‘i hono ngaahi ta‘u faka‘osí .. Ka neongo ia, ko hono faka‘uhinga‘i pē ‘a hono tu‘ungá ki he siasi ko ha fehālaaki ia .. Ngaahi ako ʻi he 2012. saienisi neave fakahaa'i 'a e siisi ko ia ., mama'o mei hono maumau'i 'o e 'atamai ., ‘okú ne fakamālohi‘i ia .. Ko e fakahoko ma‘u peé ‘okú ne fakalelei‘i ‘a e manatú ., tokangataha mo e taukei fakalelei palopalema, ngaahi taukei ‘oku malu‘i mei he ngaahi palopalema faka‘atamaí ..

Ko e talatupu'a 'oku fafanga ., ʻi he konga ., ‘o e mālohi fakaeongo ‘oku fakatupu ‘e he va‘ingá .. Ko e kau ‘eiki lalahi hangē ko Wilhelm Steinitz mo Paul Morphy na‘a nau faingata‘a‘ia ‘i he ngaahi mahaki neave ., ka na‘e fekau‘aki lahi ange ‘a e ngaahi me‘á ni mo e tenge fe‘au‘auhí mo honau ngaahi ‘ulungaanga fakamālohí ‘i he sisí tonu.. Ko hono mo'oni, ‘oku ngāue‘aki ‘a e sisí he ‘aho ní ko e . faito'o ‘i he ngaahi falemahakí mo e ngaahi pilīsoné ., tokoni ki he kau mahaki ADHD ., ‘oku fakalelei‘i ai ‘e he ‘autism mo e loto-mafasiá ho‘o mo‘ui lelei faka‘atamaí ..

Ko e kī ʻoku ʻi he palanisi .. veimau, hange ha fa'ahinga ngaue faka'atamai ., ‘e lava ke hoko ‘o ma‘unimā kapau ‘e fakahoko fakamālohi‘i ., ka 'oku 'ikai ko e tupu'anga fakahangatonu ia 'o e vale .. Ko e hoha‘a ki hono ako ma‘uloto ‘a e ngaahi fakaava pe ‘analaiso ‘a e ngaahi va‘ingá ‘i ha ngaahi houa ‘o ‘ikai ha mālōlō ‘e lava ke ne fakatupu ‘a e loto-mafasiá ., ka 'oku lahi ange 'eni ko e palopalema 'o e pule'i 'o e ongo 'i he va'inga 'iate ia pe .. Hangē ko ia ‘oku fakahaa‘i ‘e he mataotao faka‘atamaí ko Vladimir Rasković ., tāimu‘a ‘i he siasi fakafaito'o, ko e papa ko e sio'ata ia 'o e 'atamai .: kapau 'oku 'i ai ha ngaahi ta'epalanisi kimu'a ., 'e lava ke fakalahi 'a e ngaahi me'a ni ., ka naʻe ʻikai fakatupu ..

Monūʻia kovi ʻi he sití: ngaahi tui ta‘e‘uhinga mo e ngaahi ouau .

Ko e tui ko ia ‘oku tohoaki‘i mai ‘e he sisí ‘a e monū‘ia koví ‘oku toe mafola ange ia .. ‘Oku fakahaa‘i ia ‘i he ngaahi ouau hangē ko hono tui ‘a e ngaahi kofu tatau ‘i he ngaahi fe‘auhí ., faka‘ehi‘ehi mei he ngaahi poate pau pe na‘a mo hono faka‘uhinga‘i ‘a e ngaahi ikuna ki he . “ngaahi ivi kovi”. Ko e kau faiako lalahi hangē ko Mikhail Tal pe ko Anatoly Karpov na‘e ‘i ai ‘enau ngaahi tui fakalotu ., ka ko e ngaahi founga fakaʻatamai lahi ange ʻeni ki hono mapuleʻi ʻo e tenge ʻi he ngaahi tui moʻoni ki he ngaahi meʻa fakanatulá..

Ko e tupu‘anga ‘o e talatupu‘a ko ení ‘oku lava ke fakatotolo‘i ia ki he kuonga mu‘á., ‘i he taimi na‘e vakai ai ki he sisí ko ha va‘inga ‘oku tupu faka‘otua pe fakatēvolo .. ‘I ‘Iulope ‘i he kuonga lotoloto ., Naʻe tapui ia ʻe he Siasí ʻi ha ngaahi taimi lahi, ʻo lau ia ko ha fakahohaʻa angahalaʻia pe naʻa mo ha fakaʻilonga ʻo e faimaná.. Ka neongo ia, Naʻe liliu ʻa e fakakaukau ko ʻení ʻi he ʻalu ʻa e taimí., pea 'i he 'aho ni 'oku fakamahu'inga'i 'a e siasi ko ha me'angaue fakaako mo fakafonua .. Na‘a mo e ngaahi anga fakafonua hangē ko e faka-Pēsiá pe faka-‘Initiá ., na'e 'i ai 'a e 'ulungaanga toputapu 'o e va'inga ., hangē ko ia ‘oku fakatotolo‘i ‘i he kupu ‘i he . siisi tapu.

Ko e “monū kovi” ʻi he sisí ʻoku faʻa ., Ko hono mo'oni, ko ha ‘uhinga ke fakatonuhia‘i ‘aki ‘a e ngaahi fehālaakí .. ‘I ha va‘inga ‘a ia ko e nga‘unu kotoa pē ko ha tu‘utu‘uni fakakaukau‘i ., Ko hono tukuakiʻi ʻo e olá ki he monūʻiá ko hono fakasiʻisiʻi ʻo e malava ʻa e tangatá .. Hangē ko e lea ʻa e faiako maʻongoʻonga ko ʻEmanuela Lasker .: “ʻi he sisí, hange ko e mo'ui, ʻOku manakoa ʻe he monūʻiá ʻa kinautolu ʻoku mateuteú .”.

Siasi ʻi he fale faiva: ʻi he vahaʻa ʻo e talatupuʻá mo e moʻoní

Kuo hoko ‘a e siní ko ha me‘a fakalahi lahi ia ‘o e ngaahi talatupu‘a ko ení .. ngaahi filimi hangē ko e Ko e sila hono fitú . o Ko e kumi kia Popi Fisi 'Oku nau 'oatu 'a e siasi ko ha va'inga fakatupu 'ohovale ., meimei fakamisiteli, 'a ia 'oku fakahalaia'i ai 'a e kau va'inga ki ha mo'ui 'o e nofo tokotaha mo e vale .. Ka neongo ia, ‘Oku fa‘a fakalahi ‘a e ngaahi fakafofonga ko ení .. Moʻoni, Ko e sisí ko ha vaʻinga fakasōsiale ia ʻokú ne fakalotolahiʻi ʻa e fehokotaki ʻa e tangatá ., hangē ko ia ‘oku hā ‘i he ngaahi fokotu‘utu‘u ‘o e . siasi ʻi he halá, ‘a ia ‘oku fakatahataha mai ai ‘a e ngaahi komiunitī kakato ke va‘inga mo ako ..

Ko ha keisi fakatātā ko e . Ko e Gambit ‘a e Kuini, ko e ngaahi hokohoko Netflix naʻá ne fakaakeake ʻa e mahuʻingaʻia ʻi he sisí ʻi he 2012. 2020. Neongo 'oku ne fakahaa'i 'a e hake 'a e prodigy mo e ngaahi palopalema 'o e ma'unimā ., ʻOkú ne toe fakahaaʻi mai ʻa e founga ʻe lava ke hoko ai ʻa e vaʻingá ko ha founga ʻo e fakalakalaka fakatāutahá.. Ko e hokohoko ., makatu‘unga ‘i he ngaahi me‘a mo‘oni na‘e hokó ., 'oku ne fakahaa'i 'a e ua 'o e siisi .: ko ha va‘inga ‘oku fiema‘u ki ai ‘a e akonaki ka ‘oku ., 'i he taimi tatau ., ‘e lava ke hoko ko ha ma‘u‘anga ‘o e fa‘ufa‘ú mo e tau‘atāiná ..

Ko e siasi ko ha sioʻata ʻo e ʻatamaí .

Lahi ange ʻi ha vaʻinga ., ko e siisi ko e faka'ata ia 'o e 'atamai 'o e tangata .. Ko e va'inga kotoa pe ko e tau 'o e ngaahi fakakaukau ., 'a ia 'oku fepaki ai 'a e logic mo e intuition .. Ko e ngaahi talatupu‘a fekau‘aki mo e valevalé mo e monū‘ia koví ‘oku tupu ia mei he ‘ikai ke mahino‘i ‘a e loloto ko ení .. ʻOku ʻikai ke fakavalevaleʻi ʻe he sisí ʻene kau vaʻingá ., ka ‘oku fakahaa‘i ai ho‘o ngaahi manavaheé ., ngaahi manako mo e ngaahi malohi. Hangē ko ia na‘e tohi ‘e he filōsefa ko ‘Emili Siolaní .: “Ko e chess pe 'a e ngaue 'a e tangata 'oku 'ikai lava ke fakafoki 'a e fehalaaki ., pea neongo ia ., Ko e me‘a tofu pē ia ‘okú ne ‘ai ia ke fakamānakó.”.

Kae ‘ikai ko e manavahē ., ʻoku totonu ke tau tali ʻa e sisí ko ha meʻangāue ke mahino lelei ange ai hotau ʻatamaí .. Ko hono tō‘ongá ‘oku ‘ikai ngata pē ‘i hono fakalelei‘i ‘a e ngaahi taukei faka‘atamaí ., ka ‘okú ne toe ako‘i mai ‘a e ngaahi lēsoni mahu‘inga fekau‘aki mo e mo‘uí .: fa'a kātaki, tuʻumālie mo e mahuʻinga ʻo e fakakaukau kimuʻa pea toki ngāué .. Mama'o mei he hoko ko ha va'inga 'o e monū'ia kovi ., Ko e siasi ko ha vaʻinga fakakaukau, ‘a ia ‘oku mahu‘inga ai ‘a e nga‘unu kotoa pē pea ko e fehālaaki kotoa pē ko ha faingamālie ia ke ako ai ..

Aofangatuku: 'i he tafa'aki 'o e ngaahi talatupu'a .

Ko e ngaahi talatupu‘a fakakolo fekau‘aki mo e sití ko ha fakamanatu ia ‘o e founga ‘oku fakahoko ai ‘e he sōsaietí ‘ene ngaahi manavaheé ki he ta‘e‘iloá .. Ka neongo ia, ‘Oku fakahaa‘i ‘e he ngaahi fakamo‘oni fakasaienisí mo e hisitōlia ‘o e va‘ingá ‘oku ‘ikai ha makatu‘unga ‘o e ngaahi tui ko ení .. ‘Oku ‘ikai ke fakavalevale‘i ‘e he sisí ‘a e fa‘ahinga ‘oku nau fakahoko iá ., pea ‘oku ‘ikai foki ke ne tohoaki‘i mai ‘a e monū‘ia kovi .: Ko e va'inga ia 'oku ne pole'i ​​'a e 'atamai ., ‘okú ne fakatahataha‘i ‘a e ngaahi anga fakafonuá mo e ., 'i he ngaahi me'a lahi, ʻokú ne liliu e ngaahi moʻuí. Mei hono ngāue‘aki fakafaito‘o ‘i he ngaahi falemahakí ki hono fatongia ko ha me‘angāue fakaako ., ‘oku kei hoko pē ‘a e sisí ko ha faka‘ilonga ‘o e ‘atamai potó mo e fa‘ufa‘ú ..

Kae ‘ikai ke fakatolonga ‘a e ngaahi talatupu‘á ., Kuo taimi ke 'ilo'i 'a e siasi ki he me'a mo'oni 'oku 'i ai: ko ha va‘inga motu‘a ‘a ia ., mama'o mei he fakatu'utamaki ., Ko e taha ia ʻo e ngaahi ʻekitivitī fakakoloa taha ʻoku ʻi aí .. Hangē ko e lea ʻa e ʻEiki Lahi ko Gary Kasparov .: “Ko e siasi ko e fakamalohisino ia 'o e 'atamai .”. pea mo ha ‘atamai kuo fakamālohisino ., hange ha uoua ., ʻOku toki mālohi ange pē ia ʻi hono fakaʻaongaʻí..