Fakalaka ki he kakanó
Pauni Fakamavahe'i
Hisitōlia mo e tukufakaholo .

Lonitoni 1851: ko e fanau'i 'o e siisi fakaonopooni .

Sune 23, 2026 · Pauni Fakamavahe'i

Lonitoni 1851 ko e fanau'i 'o e siisi fakaonopooni . 1782243423697

veimau, ko e va'inga ko ia 'a e ngaahi tu'i mo e kau strategists ., na‘e ma‘u ‘i he 1914 . 1851 ko ha taimi liliu te ne liliu ia ʻo taʻengata .. Fakakaukauloto atu ki Lonitoni ‘i he effervescence kakato ‘o Vikatolia ., ‘a ia na‘e kātoanga‘i ai ‘e he Faka‘ali‘ali Lahí ‘a e ngaahi fakalakalaka fakatekinolosia mo fakafonua ‘o ha kuonga na‘e tui ‘oku ‘ikai lava ke ikuna‘i .. ‘I he vaha‘a ‘o e ngaahi me‘a fakaofo fakamīsiní mo e ngaahi me‘a fa‘u na‘e tala‘ofa ke liliu ‘a e māmaní ., ko ha fe‘auhi ‘oku hā ngali anga-fakanānā na‘e hoko ia ko e . Pa Lahi ʻo e siisi feʻauʻauhí .. Na'e 'ikai ko ha fe'auhi pe .; Ko e fanau'i ia 'o ha tu'utu'uni fo'ou ., 'a ia 'oku 'i ai 'a e ngaahi tu'utu'uni ., Naʻe liliu ʻo taʻengata ʻa e kau vaʻingá pea naʻa mo e fakakaukau ki he vaʻingá.. ʻAtolofi ʻAnitesoní, ko ha tokotaha fika Siamane mo ha sio hūhū ., na‘e ‘asi hake ko e ‘uluaki tangata lahi fakaeonopooni ., 'ikai ki ha hingoa faka'ofisiale ., ka ki ha founga va‘inga na‘á ne fakafepaki‘i ‘a e ngaahi lao ‘o hono taimí .. Ka, Na‘e anga-fēfē ‘a e lava ‘e ha me‘a ‘oku hā ngali ko e me‘a hono uá ‘o toe faka‘uhinga‘i ‘a e sití pea fakatoka ‘a e ngaahi makatu‘unga ki he me‘a ‘oku tau ‘ilo he ‘aho ní ko e sipoti faka‘atamaí??

Ko e tu‘unga fakahisitōliá .: ʻi he taimi naʻe vaʻinga parlor ai ʻa e sití

Kimuʻa 1851, Ko e sisí ko ha va‘inga fakafiefia ia na‘e tuku pē ki he kau ‘atamai‘iá mo e ngaahi siakale ‘ālisitokālatí.. Naʻe vaʻinga ia ʻi he ngaahi falekai ., ngaahi kalapu taautaha mo e ngaahi loki ., 'a ia na'e loloa ai 'a e ngaahi va'inga ., na‘e fua lahi ange ‘a e ngaahi bets fakaefakatātā mo e ongoongoá ‘e he faka‘ofo‘ofa ‘o e va‘ingá ‘i he ikuná .. ʻIulope, ‘ea ki ha tukufakaholo ‘oku kamata mei he 1914 . Kuo 'osi pea ki he . Ko e kau tangata poto ‘Alepea na‘a nau fakahokohoko ia ., naʻá ne vakai ki he sisí ko ha fakaʻata ʻo e taú ., ka ko ha ʻātisi foki .. Ka neongo ia, naʻe ʻikai ha founga feʻauʻauhi kuo fokotuʻutuʻu lelei .. Naʻe fakataimi pē ʻa e ngaahi fakataha ʻi he vahaʻa ʻo e kau faiakó ., pea neongo na‘e ‘i ai ‘a e ngaahi aleapau hangē ko ia ‘o e . Lusena, ko ia naʻá ne fakatoka ʻa e ngaahi makatuʻunga fakateokalatí ., na'e 'ikai ha scenario 'e lava ke fua ai 'a e lelei taha 'i he malumalu 'o e ngaahi tu'utu'uni teunga ..

Hauati Sitonitoni, ko ha tokotaha va‘inga siasi ‘Ingilani ‘oku ongoongo fakakikihi, Naʻe mahino kiate ia ʻoku fie maʻu ke tupulaki ʻa e sisí .. Na'e 'ikai fe'unga ia ke hoko ko ha va'inga parlor .; Naʻe pau ke hoko ia ko ha sipoti ʻoku mahino hono ngaahi tuʻutuʻuní ., 'a ia ko e taleniti mo e teuteu pe 'a e ongo fakamaau .. Ko e Faka‘ali‘ali Lahi ‘o Lonitoní ., mo hono laumālie ʻo e fakatupu foʻoú mo ʻene malava ke fakatahaʻi ʻa e kakai fili taha ʻo e sōsaietí ., Ko e tuʻunga haohaoa ia .. Sitonitoni, mo ha vīsone meimei fakaekikite ., Naʻá ne sio ʻi he meʻa ko iá ki he faingamālie ke fokotuʻutuʻu ʻa e fuofua feʻauhi siasi fakavahaʻapuleʻangá ., ko ha ʻahiʻahi ʻe liliu ai ʻa e hisitōliá ..

Ko e fokotu'utu'u 'o e fe'auhi .: ko e fanau'i 'o e ngaahi tu'utu'uni fakaonopooni .

Ko e fe'auhi 'i Lonitoni . 1851 Naʻe ʻikai ko ha feʻauhi angamaheni ia .. Kau 16 kau vaʻinga, fili ʻi he fakaafe, pea na'e va'inga ia 'i ha founga faka'auha fakahangatonu 'e maheni mo kitautolu he 'aho ni ., ka ʻi he taimi ko iá naʻe fakafoʻou .. Naʻe vaʻinga ʻa e vaʻinga takitaha ʻi ha vave ʻo e houa ʻe ua ki he tokotaha vaʻinga ʻi he ʻuluaki vaʻinga tokosiʻí . 40 ngaahi ngaue, ko ha tu‘unga na‘e feinga ke fakapalanisi ‘a e loloto fakapotopotó mo e fiema‘u ke faka‘osi ‘a e ngaahi va‘ingá ‘i ha taimi fe‘ungamālie .. Ko e fakaikiiki ko eni ., ngalingali si'isi'i ange, Naʻe mahuʻinga ʻaupito .: ko e fuofua taimi ia ., 'oku lilingi 'e he siasi hono aura 'o 'itaniti ke fe'unga mo e ngaahi fie ma'u 'o ha me'a fakapule'anga ..

Ka ko e tukufakaholo mo'oni 'o Staunton na'e 'ikai ko e format pe ., ka ko hono fa'u 'o ha fa'unga fakatonutonu .. Fokotuʻu ha ngaahi tuʻutuʻuni fekauʻaki mo e tōʻonga ʻi he tēpilé ., ko e fakamatala 'o e ngaahi va'inga pea na'a mo e fokotu'utu'u 'o e ngaahi konga ., ‘a ia na‘e pau ke fokotu‘u tatau .. Na‘e a‘u ‘o ne fakahū mai ‘a e fakakaukau ‘o e . “taimi fakakaukau”, ko ha fakakaukau ʻoku ngali mahino kiate kitautolu he ʻahó ni ka ʻi he . 1851 Ko ha founga fo‘ou faka‘aufuli ia.. Ko e ngaahi tu'utu'uni ko 'eni ., neongo 'oku rudimentary 'i hono fakafehoanaki ki he ngaahi lolotonga ., Na‘a nau fakatoka ‘a e ngaahi makatu‘unga ki he me‘a ‘e hoko ko e siasi fe‘au‘auhí .. Ka ʻikai kinautolu ., ngaahi fe'auhi hange ko e . Hesitingi 1895 pe ko e Sipoti ʻa Māmani ne hoko atu aí naʻe ʻikai mei malava ..

ʻAtolofi ʻAnitesoní: ko e fuofua faiako lahi mo hono tukufakaholo faka'ofa .

Kapau ko Staunton na'a ne fa'u 'a e fe'auhi ., Ko ʻAtolofi ʻAnitesení ʻa hono fetuʻu taʻefakakikihiʻí .. Ko e tangata fika Siamane ., 'Iloa 'i he'ene founga fakatupu 'ita mo fakatupu ., 'ikai ngata pe 'i he'ene ikuna 'a e fe'auhi ., ka na'a ne fai ia 'aki ha va'inga 'e hoko ko ha talatupu'a .: ko e Taʻefaʻamate. 'i ai, Naʻe feilaulauʻi ʻe ʻAnitelū ʻa e ongo tauá fakatouʻosi ., ko ha pīsope mo e kuiní ke na checkmate mo ha fanga ki‘i konga iiki ‘e tolu ., ko ha fakahāhā ‘o e loto-to‘a na‘e ‘ohovale ai ‘a hono ngaahi to‘ungá .. Ko e vaʻinga ko ʻení ., lahi ange ia ʻi ha toe taha, na‘á ne fakakakato ‘a e laumālie ‘o e siasi faka‘ofa .: ko ha vaʻinga ʻa ia naʻe muʻomuʻa ai ʻa e fakaʻofoʻofá mo e faʻufaʻú ʻi hono fikaʻi ʻo e momokó ..

Naʻe ʻikai ko ha mataotao ʻi he siasi ʻa Anderssen ʻi he ʻuhinga fakaonopooní .. Ko ha faiako fika ia naʻá ne vaʻinga maʻá e manako ., ka ko ‘ene ikuna ‘i Lonitoní na‘á ne ‘ai ai ia ke ongoongoa pea ‘ai ia ko e ‘uluaki . “faiako lahi” talanoa ta'efaka'ofisiale. Ko ho'o style ., makatu'unga 'i he 'ohofi mo e fokotu'utu'u ., ‘i hono fakafehoanaki ki he va‘inga tu‘unga ‘a ia na‘e faka‘ai‘ai ki mui ‘e Wilhelm Steinitz ., ka na‘á ne fakatoka ‘a e ngaahi makatu‘unga ki he me‘a ‘e hoko ko e siasi fe‘au‘auhí .: ko ha vaʻinga ʻe lava ke ulo ai ʻa e talēniti fakafoʻituituí ʻi he malumalu ʻo e ngaahi tuʻutuʻuni mahino pea ʻi ha tuʻunga fakapuleʻanga .. Na‘e fakahaa‘i ‘e Anderssen ko e sisí na‘e ‘ikai ko ha me‘a manakoa pē ., ka ko ha sipoti ‘oku fai ai ‘a e teuteu ., na'e fakahoko 'e he founga ngaue mo e 'atamai ha fatongia tefito ..

Ko e siasi ko ha sioʻata ʻo e sōsaieti ʻo Vikatoliá .

Ko e fe'auhi 'i Lonitoni . 1851 Naʻe ʻikai ko ha makamaile fakasipoti pē ia .; Ko e faka'ata ia 'o e ngaahi tu'unga mahu'inga 'o e sosaieti 'o Vikatolia .. ‘I ha kuonga ‘a ia na‘e kātoanga‘i ai ‘a e fakalakalaka fakasaienisi mo fakatekinolosiá ko e fakahaa‘i lahi taha ia ‘o e poto fakaetangatá ., na‘e ‘omai ‘a e sisí ko ha fakatātā haohaoa .: ko ha vaʻinga ʻoku ʻi ai ʻa e logic ., naʻe ikuna ʻa e palaní mo e ʻatamai potó ʻi he mālohi fakamālohí. Ko e Fakaʻaliʻali Lahi ., mo 'ene fakamamafa ki he fakatupu fo'ou ., na‘e ma‘u ‘i he sisí ko ha faka‘ilonga ‘o e mā‘olunga faka‘atamai ‘a ‘Iulopé ., ko ha vaʻinga ʻoku ., hange ko e ngaue'anga pe saienisi, ‘e lava ke taukei‘i ia ‘o fakafou ‘i he akó mo e akonaki‘í ..

Ka naʻe ʻi ai foki mo e ngaahi ʻata .. Ko e fe'auhi ., neongo 'oku fakavaha'apule'anga 'i he teolosia ., na‘e pule‘i ia ‘e he kau va‘inga ‘Iulopé ., pea ko e kau mai ‘a e kau va‘inga siasi mei he ngaahi vahefonua kehé na‘e si‘isi‘i ‘aupito .. Na‘e fakahaa‘i heni ha mo‘oni‘i me‘a lahi ange .: veimau, hangē ko e ngaahi tafaʻaki lahi kehe ʻo e anga fakafonua ʻo e Hihifó ., Ko ha feituʻu ia naʻe fakahoko ai ʻe he ngaahi puleʻanga fakakoloniá ʻenau ngaahi tuʻutuʻuní .. Ka neongo ia, Naʻe toe fakaava ʻe he meʻa naʻe hokó ʻa e ngaahi matapā ki ha fakamāmani lahi ʻoku kamata ʻo e vaʻingá .. Ko e kau va‘inga hangē ko e tangata Hungali ko József Szén pe ko e tangata Falanisē ko Lioneli Kieseritzky ., ‘a ia na‘á ne kau ‘i Lonitoni ., Na‘a nau fakahaa‘i ‘e lava ke hoko ‘a e sisí ko ha lea fakamāmani lahi ., malava ke fakalaka 'i he ngaahi kau'āfonua mo e ngaahi anga fakafonua ..

Ko e tukufakaholo ʻo e . 1851: mei he kau elite ki he kau mainstream .

Ko e fe'auhi 'i Lonitoni . 1851 Naʻe fakaʻilongaʻi ai ʻa e kamataʻanga ʻo ha kuonga ʻa ia naʻe ʻikai ke toe hoko ai ʻa e sití ko ha vaʻinga ʻi he fale nofoʻangá pea hoko ia ko ha meʻa fakaofo ʻi māmani lahi.. Naʻe fakaleleiʻi ʻa e ngaahi tuʻutuʻuni naʻe fokotuʻu ʻe Staunton ʻi he ʻalu ʻa e taimí ., ka ko hono uho naʻe kātaki .. Ko e fakatātā ʻo e tokotaha vaʻinga fakapalofesinalé ., fuofua fakakakano 'i Anderssen ., naʻe fakatahatahaʻi, pea kamata ke tohoakiʻi mai ʻe he sití ha kau siponisā ., mītia mo ha kakai ‘oku fakautuutu ‘enau tokolahí .. Ngaahi fe'auhi hange ko e taha . Hesitingi 1895 pe ko e Sipoti ʻa Māmaní . 1886, ʻa ia naʻe fakakalauni ai ʻa Steinitz ko e fuofua fuofua fuofua fakaʻofisiale ., Ko e kau maʻu tofiʻa fakahangatonu kinautolu ʻo e ʻahiʻahi ko ia ʻi Lonitoní ..

Kae mahalo ko e tukufakaholo loloto taha ‘o e . 1851 Ko e fakakaukau ia ʻe lava ke mahulu hake ʻa e sití ʻi ha vaʻinga pē.: ko ha me‘angāue fakaako ., ko ha sipoti faka‘atamai pea na‘a mo ha faka‘ilonga ‘o e fakafepaki fakafonua .. Hoy, ‘i he senituli hono 21 ., 'oku hokohoko atu 'a e tupulaki 'a e siisi ., ‘oku faka‘ai‘ai ‘e he tekinolosiá mo e fakamāmani lahí. Kuo fakatemokalati 'e he ngaahi tu'unga hange ko e Chess.com pe Lichess 'a e 'alunga ki he va'inga ., pea ko e kau tangata hangē ko Magnus Carlsen pe Judit Polgár kuo nau ‘omai ‘a e sití ki he kau fanongo tokolahí .. Ka neongo ia, Ko e ngaahi liliu kotoa ko ʻení ʻoku maʻu ia mei he momeniti fakavaʻe ko ia ʻi Lonitoní ., ‘a ia na‘e fakakaukau ai ha kulupu ‘o e kau vīsone ‘oku taau ke ma‘u ‘e he sisí ha siteisi ‘oku taau mo hono lahí ..

Ko e fe'auhi 'i Lonitoni . 1851 Naʻe ʻikai ngata pē ʻi he fuofua feʻauhi siisi fakavahaʻapuleʻanga .; Ko e ngāue fakavaʻe ia ʻo ha kuonga foʻou .. Ko ha kuonga naʻe hoko ai ʻa e vaʻinga ʻa e ngaahi tuʻí ko e vaʻinga ʻa e tokotaha kotoa pē ., ‘a ia na‘e ma‘u ai ‘e he founga fakapotopotó mo e fa‘ufa‘ú ha ‘api ‘i he . 64 ngaahi kasila, pea ko fē ., ko e fuofua taimi ia ., naʻe mahino ki he māmaní ʻoku ʻikai ko ha meʻa manakoa pē ʻa e sisí ., ka ko ha faka‘ata ‘o e ‘atamai ‘o e tangatá ‘i hono tu‘unga lelei tahá .. Hoy, lahi ange ʻi he 100.00. 170 Hili ha taʻu, ʻOku kei moʻui pē hono tukufakaholó ʻi he vaʻinga kotoa pē ., ‘i he fe‘auhi kotoa pē pea ‘i he tokotaha va‘inga kotoa pē ‘oku ., hangē ko ʻAnitesení, 'Oku ne lotolahi ke misi ki he va'inga haohaoa ..

Tuku ha fakamatala

He'ikai pulusi ho'o tu'asila 'imeili .. ʻOku fakaʻilongaʻi ʻa e ngaahi malaʻe ʻoku fie maʻú . *