Ngaahi falekai ʻi Pālesi: siisi mo e filōsofia ʻi he 1990 . 60 ngaahi ʻulungaanga

ʻI he lotolotonga ʻo Pālesí ., ‘a ia ‘oku fefiofi ai ‘a e nanamu ‘o e kofi toki tuki mo e lāunga ‘o e ngaahi fetalanoa‘aki faka‘atamaí ., Ko e ngaahi falekai kuo hoko ia ko e feitu‘u ‘o e ngaahi fakakikihi fakafilōsofia ‘i he laui senituli ., ngaahi founga fakapolitikale mo e ngaahi va‘inga siasi ‘a ia kuó ne fa‘u ‘a e fakakaukau fakaeonopōní .. Mei he ngaahi tēpile māpele ʻo e . Kafe ʻo Folō ki he ngaahi tuliki faka-pohemia ‘o e . Polokopio, Ko e ngaahi feituʻu ko ʻení ʻoku ʻikai ko ha ngaahi feituʻu fakatahaʻanga pē ., ka ko e ngaahi temipale mo'oni 'o e fakakaukau .. Ka, 'oku va'inga 'i fe 'a e kau filōsefa fakaonopooni he 'aho ni .? Ko e fē ‘a e ngaahi falekai ‘i Pālesi ‘oku nau kei ma‘u ‘a e uho ko ia ‘o e fefakatau‘aki faka‘atamai na‘á ne ‘ai kinautolu ke nau talatupu‘á?? ‘Oku fakatotolo‘i ‘e he kupu ko ení ‘a e founga ‘o e siasi ., lahi ange ia ʻi ha vaʻinga ., kuo hoko ia ko ha lea fakamāmani lahi ‘i he ngaahi feitu‘u ko ení ., fakatahataha'i 'a e kau fakakaukau ., kau 'aati mo e kau misi 'i ha hulohula 'o e ngaahi fakakaukau 'oku mahulu hake 'i he palakipoe ..

Ko e tukufakaholo fakahisitōlia ʻo e ngaahi falekai ʻi Pālesí ko e ngaahi fakatahaʻanga fakaʻatamai .

Na‘e ‘ikai ke fanau‘i mai ‘a e ngaahi falekai ‘i Pālesí ko ha ngaahi falekai fakakomēsiale faingofua ., ka ko e ngaahi senitā ‘o e effervescence fakafonua .. ‘I he kamata‘anga ‘o e senituli hono 18 ., ngaahi feituʻu hangē ko e Polokopio —ko e falekai motu‘a taha ‘i Pālesí—na‘e hoko ia ko e ngaahi feitu‘u fakataha‘anga ki he kau tangata hangē ko Voltaire ., Luso mo Titolo ., ‘a ia na‘á ne fakakikihi‘i ‘a e Fakamaama lolotonga ‘ene va‘inga siasi .. Ko e va'inga ko 'eni ., mo hono ngaahi tu'utu'uni 'o e founga mo e 'amanaki ., Na‘e vakai ki ai ko ha fakatātā ia ki he mo‘uí tonu.: ko ha tau ‘o e ngaahi fakakaukaú ‘a ia na‘e fiema‘u ai ‘e he nga‘unu kotoa pē ‘a e fakakaukau mo e sio ki mu‘a ..

Lolotonga ‘a e senituli hono 19 mo e 20 ., naʻe hokohoko atu ʻa e tukufakaholó ʻi he ngaahi falekai hangē ko e . Ko e ongo Magot . y Kafe ʻo Folō, 'a ia 'oku 'i ai 'a e kau 'i ai hange ko Sartre ., Na‘e liliu ‘e Beauvoir mo Camus ‘a e ngaahi tēpilé ki he ngaahi tribune .. veimau, 'i he tu'unga ko 'eni, Naʻe ʻikai ko ha meʻa fakafiefia pē ia ., ka ko ha me‘angāue ke ‘analaiso ‘aki ‘a e tu‘unga ‘o e tangatá .. Sate, Hangē ko 'eni, Naʻá ku fakaʻaongaʻi ia ko ha fakamālohisino ke aleaʻi ʻa e tauʻatāiná mo e fakapapauʻí .: Naʻe fakafofongaʻi ʻe he konga takitaha ʻi he palakipoé ha feituʻu ʻoku ʻalu ki ai ., mo e tokotaha vaʻinga takitaha ., ko ha tokotaha fa‘u ‘o ‘ene ‘i ai tonu ..

Hoy, neongo kuo liliu ʻe he femoʻuekina ʻo e ngaahi netiueka fakasōsialé ʻa e mālohi ʻo e ngaahi fakakikihí ., 'Oku kei hoko pe 'a e ngaahi falekai ko 'eni ko e kau tauhi 'o ha tukufakaholo 'oku ne fakafepaki'i 'a e taimi .. Ko hono fa'unga ., Ko hono ngaahi sio‘ata ‘oku kakapu mo e ngaahi tēpile ‘akau kuo maumaú ko e ngaahi fakamo‘oni fakalongolongo ia ‘o ha kuohili ‘a ia na‘e tafe ai ‘a e fakakaukaú ‘i he mālohi tatau mo e kofi na‘e ‘oatu ‘i he ngaahi ipu pōsiliní..

Ko e siasi ko ha lea fakamāmani lahi ʻo e filōsofia fakaonopooní .

Ko e chess 'oku 'ikai ko ha va'inga pe .; Ko ha fokotuʻutuʻu ia ʻo e fakakaukaú .. ʻI he ngaahi falekai ʻi Pālesí ., kuo hoko ia ko ha halafakakavakava ‘i he vaha‘a ‘o e ngaahi to‘utangata ‘o e kau filōsefá ., kau ‘ātisi mo e kau saienisi .. Ko hono fa‘unga—ko ha laupapa . 64 ngaahi puha ‘a ia ‘oku ‘i ai ‘a e mahu‘inga mo e nga‘unu makehe ‘a e konga taki taha—‘oku fakahaa‘i ai ‘a e fihi ‘o e ngaahi fakakaukau ‘oku lāulea ki ai ‘i he ngaahi ‘ata‘atā ko ení .. Mo e kau filōsefa fakaonopooni ., ko e sisí ko ha founga ia ke fakamālohisinoʻi ai ʻa e ʻatamaí ., ka ke fakahoko foki ‘a e ngaahi fakakaukau fakalūkufua ‘i ha founga ‘oku lava ke sio ki ai ..

Hangē ko 'eni, ko e filōsefa falaniseé . Maikolo Selesi fakafehoanaki 'a e siasi ki he lea .: ko e ngaue kotoa pe ko e lea ., vaʻinga takitaha ha kupuʻi lea ., mo e seti 'o e ngaahi tu'utu'uni ., ko ha kalama. ‘I he‘ene ngaahi tohí ., Na‘e fakakikihi ‘a Serres ‘o pehē ‘oku ako‘i kitautolu ‘e he va‘ingá ke tau fakakaukau ‘i he ngaahi sisitemi ., ke ‘amanaki ki he ngaahi nunu‘á pea tali ‘a e ta‘epaú ., ngaahi taukei mahu'inga ki ha taha pe 'oku fakakaukau. 'I he ngaahi falekai ., ʻOku moʻui ʻa e fakatātā ko ʻení ʻi he taimi ʻoku feilaulauʻi ai ʻe ha tokotaha vaʻinga ha konga ke maʻu ha lelei fakatuʻupakē ., ko ha ngāue ʻe lava ke fakaʻuhingaʻi ko ha lēsoni fekauʻaki mo e mahuʻinga ʻo e fakatuʻutāmakí ʻi he moʻuí ..

Tukukehe, ʻoku fakalotolahiʻi ʻe he sisí ʻa e fetalanoaʻakí. 'Oku 'ikai ke hange ko e ngaahi va'inga kehe ., 'a ia 'e lava ke fakalongolongo ai 'a e fe'auhi ., ‘I he sisí, ‘oku fa‘a ‘alu fakataha ‘a e ngaahi va‘ingá mo e ngaahi fetalanoa‘aki fekau‘aki mo e ‘ulungāanga leleí ., politikale pe 'aati. ʻi loto Ko e Ofi ʻo e Lilas, Hangē ko 'eni, ‘Oku anga-maheni‘aki ke sio ki he kau filōsefa kei talavoú ‘oku nau ‘analaiso ha nga‘unu lolotonga ‘enau lāulea ki he teolia ‘o e moveuveú pe ko e ‘atamai fakatupu.. Ko ia ‘oku hoko ai ‘a e poaté ko ha feitu‘u ki he fakalaloá ., ‘a ia ‘oku fakalelei‘i ai ‘a e ngaahi faikehekehe faka‘atamaí ‘o ‘ikai ‘aki ‘a e ngaahi lea ., ka mo e ngaahi nga'unu kuo fakafuofua'i ..

Ko e ngaahi falekai ‘oku kei nofo ai ‘a e kau filōsefa fakaeonopōní .

Neongo kuo mole mei he ngaahi falekai fakahisitōlia lahi ha konga ʻo honau ʻulungaanga fakaʻatamaí ., ‘oku kātaki ‘a e ni‘ihi ko e ngaahi hūfanga‘anga ki he kau fakakaukau ‘o e kuonga ko iá .. Ko e ngaahi feituʻu ʻeni ʻoku kei hoko ai ʻa e sití ko ha ouau toputapu .:

• Kafe ʻo Folō: Neongo ko e 'aho ni 'oku lahi ange 'a e kau folau 'eve'eva ., 'Oku kei 'i ai pe 'ene ngaahi tepile 'oku fakatahataha ai 'a e kau ako mo e kau fa'u tohi .. Ho'atā Tusite ., 'Oku malava ke kumi ha ngaahi va'inga 'i he vaha'a 'o e kau ako filosofia 'o e . Sopone, ko kinautolu 'oku nau fakakikihi'i 'a Foucault pe Deleuze lolotonga hono hiki 'o e ngaahi konga ..
• Polokopio: Mo hono ‘ātakai ‘o e senituli hono 18 ., 'oku tohoaki'i 'e he falekai ko 'eni 'a e kau faihisitolia mo e kau filōsefa 'o e saienisi .. ʻi heni, 'oku va'inga 'a e siasi 'i ha 'ea 'o e faka'apa'apa ., hange ko e va'inga takitaha ko ha faka'apa'apa ki he kau 'enisaikolopetia ..
• Ko e Ofi ʻo e Lilas: ‘Oku toutou ‘alu ki ai ‘a e kau fa‘u-pōpoaki mo e kau ‘ātisi ., Ko e cafe ko 'eni ko ha makeneti ia kiate kinautolu 'oku nau fekumi ke fakataha'i 'a e fa'ufa'u mo e founga ngaue .. Naʻe lave ki ai ʻa Hemingway ʻi heʻene ngaahi manatú ., pea ‘i he ‘ahó ni ‘oku kei hoko pē ia ko ha feitu‘u ‘oku fefiofi ai ‘a e sisí mo e ngaahi tohí ..
• Kafe tesi Falesi: ʻOku tuʻu ʻi he Feituʻu ʻo e Pasitilé ., ko e cafe ko 'eni 'oku si'isi'i ange hono 'iloa ka 'oku tatau pe 'a e mo'ui. ʻi heni, fokotu‘utu‘u ‘e he kau filōsefa ‘o onopōní ‘a e ngaahi fe‘auhi ‘ikai faka‘ofisiale ‘a ia ko e palé ‘oku ‘ikai ko ha pa‘anga ., ka ko e hina uaine mo e totonu ke fakakikihi'i 'a Nietzsche ..

Ko e ngaahi falekai ko eni 'oku 'ikai ko ha ngaahi misiume ., ka ko e ngaahi feituʻu nofoʻanga ʻoku fehokotaki ai ʻa e kuohilí mo e lolotongá .. Neongo 'oku 'ikai ke nau kei hoko ko e epicenter 'o e avant-garde 'o hange ko e ngaahi ta'u . 50, ‘Oku nau kei hoko pē ko ha ngaahi feitu‘u ‘e lava ke hoko ai ha va‘inga siisi ko e kamata‘anga ia ‘o ha teolia fakafokifā ..

Ko e kaha'u 'o e siisi fakafilosofia 'i Palesi .

ʻI he kuonga fakakomipiutá ., 'a ia 'oku tafe holo ai 'a e ngaahi fakakaukau 'i he vave 'o e lomi'i ., ʻOku fehangahangai ʻa e ngaahi falekai ʻi Pālesí mo e pole ʻo e nofo ʻo feʻunga .. Ka neongo ia, sisí—pea mo hono fehokotaki mo e filōsofiá—kuo ma‘u ai ‘a e ngaahi founga fo‘ou ke fe‘unu‘aki ai .. Hoy, ko e lahi taha 'o e ngaahi feitu'u ko 'eni 'oku nau fokotu'utu'u 'a e ngaahi me'a hybrid .: fakamafola hangatonu 'a e ngaahi va'inga fakafo'ituitui, ngaahi fakakikihi ʻi he ʻinitanetí mo e kau filōsefa mei he funga ʻo e māmaní pea naʻa mo e ngaahi feʻauhi fakakaveinga ʻa ia kuo pau ke fakatonuhiaʻi ai ʻa e ngaʻunu takitaha ʻaki ha lea mei ha tokotaha fakakaukau fakakalasi ..

Ko ha fakatātā faka‘ilonga ko e . Kātoanga Siasi Fakafilōsofia, ‘a ia ‘oku kātoanga‘i ‘i he ta‘u kotoa pē ‘i he . Ko e ongo Magot .. ʻi ha uike ʻe taha, ʻOku feʻauhi ʻa e kau vaʻinga mei he funga ʻo e māmaní ʻi ha ngaahi vaʻinga ʻa ia kuo pau ke ʻalu fakataha ai ʻa e ngaʻunu takitaha mo ha fakakaukau fakafilōsofia .. Ko e ikuna 'oku 'ikai ko e tokotaha pe 'oku checkmates ., ka ko hai ‘okú ne lava ‘o fakalea ‘a e fehokotaki loloto taha ‘i he vaha‘a ‘o e va‘ingá mo e fakakaukaú .. Ko e fa‘ahinga fokotu‘utu‘u ko ení ‘oku fakahaa‘i ai ‘oku ‘ikai ke holo hifo ‘a e siasi ‘i he ngaahi falekai ‘i Pālesí ., ka ‘i he ‘evalūsioó ..

Tukukehe, Naʻe fakavaveʻi ʻe he mahakí ʻa hono fakakomipiuta ʻo e ngaahi fakataha ko ʻení ., ka na‘á ne toe fakamālohia ‘a e mahu‘inga ‘o e ‘i he fakafo‘ituituí .. Hoy, lahi ange ʻi ha toe taimi, ‘Oku kumi ‘e he kau filōsefá ha ngaahi feitu‘u ‘oku lava ke sio ki ai ‘a e fetu‘utaki fakaetangatá mo e fefakatau‘aki ‘o e ngaahi fakakaukaú .. Ko e ngaahi falekai ., mo hono ‘ātakai māfaná mo hono hisitōliá ., ‘oku nau ‘oatu ‘a e me‘a ko iá .: ko ha hūfanga‘anga mei he momoko ‘o e ngaahi sikiriní ..

Ko e kaha'u 'o e siisi fakafilosofia 'i Palesi 'e makatu'unga ia 'i he'ene malava ke hokohoko atu ko ha halafakakavakava 'i he vaha'a 'o e analogue mo e digital ., 'i he vaha'a 'o e tukufakaholo mo e fo'ou .. Kapau kuo fakamo'oni'i 'e he hisitolia ha me'a ., ko e ngaahi feitu'u ko 'eni 'oku 'i ai ha resilience makehe .: ʻOku nau kumi maʻu pē ha founga ke nau toe faʻu ai kinautolu ʻo ʻikai mole honau uho..

Ngaahi Fakamulituku .: ko e palakipoé ko ha sioʻata ʻo e fakakaukaú .

Ko e ngaahi falekai Pālesi mo e siasi ko e ongo tafaʻaki ia ʻo e koini tatau .: ko e ongo feitu'u 'oku sivi'i ai 'a e ngaahi fakakaukau ., ‘a ia ‘oku puputu‘u ai ‘a e founga ngāué mo e fakakaukau‘í pea ‘oku lava ai ‘e he nga‘unu kotoa pē—pe ‘i he palakipoé pe ‘i he fetalanoa‘akí—‘o liliu ‘a e ‘alunga ‘o ha mo‘ui .. Mei he ngaahi ʻaho ʻo Voltaire ki he ngaahi fakakikihi ʻo e kuonga ko iá fekauʻaki mo e ʻatamai fakaetangatá ., Kuo fakamoʻoniʻi ʻe he ngaahi feituʻú ni ʻa e founga ʻoku hoko ai ʻa e vaʻinga motuʻa taha ʻi he māmaní ko ha fale fakatotolo fakakemi ʻo e fakakaukaú ..

Hoy, neongo ʻoku ngali vave ange ʻa e ngaʻunu ʻa e māmaní ʻi ha toe taimi ., ‘oku kei kumi pē ‘e he kau filōsefa ‘o onopōní ha hūfanga‘anga ‘a ia ‘oku tu‘u ma‘u ai ‘a e taimí ‘i he ngaahi falekai ‘o Pālesí .. I hena, ʻi he vahaʻa ʻo e ngaahi ipu kofí mo e ngaahi vaʻinga taʻe ngata ., Ko e sisí ‘oku kei lahi ange ia ‘i ha me‘a manakoa .: Ko ha fakatātā ia ki he ʻi ai ., ko ha lea fakamāmani lahi ‘oku mahulu hake ‘i he ngaahi anga fakafonuá mo e ngaahi taimí .. Kapau te ke ʻaʻahi ki Pālesi ʻo kumi ki he laumālie ʻo ʻene moʻui fakaʻatamaí ., 'oua 'e sio pe ki he ngaahi misiume pe 'univesiti .. Nofo ʻi ha tēpile māpele ., 'ota ha kofi pea sio ki he founga ., ʻi he fakalongolongo, ʻoku hiki ʻe ha ongo vaʻinga ha ngaahi konga ʻoku nau fakafofongaʻi ha meʻa lahi ange ʻi he ʻakau kuo tongitongí .: fakafofonga'i 'a e va'inga ta'engata 'o e fakakaukau 'a e tangata ..

ʻI he fakaʻosí ., Ko e siisi ‘i he ngaahi falekai ‘i Pālesí ‘oku ‘ikai ko ha tukufakaholo pē ia ‘o e kuohilí ., ka ko ha talaʻofa ki he kahaʻú .. Ko ha talaʻofa ʻoku ., ko e me'a pe 'oku 'iai ha ni'ihi 'oku nau tangutu hifo 'o va'inga ., ʻe ʻi ai ha niʻihi ʻe hokohoko atu ʻenau fakakaukaú ., fakakikihi mo e misi .. Pea ko ia ., ‘i ha māmani ‘oku fakautuutu ‘ene moveteveté ., Ko ha fakafiemālie taʻefaʻalaua ia..