Siasi ʻi he vaotaá: fe'auhi faka'ekolosia 'i Tominika .

‘I he lotolotonga ‘o e ‘Otu Kalipiané ., ‘a ia ‘oku fakataha‘i ai ‘a e vaotā fakatalopiki lanu mata mo e lāunga ‘a e ngaahi vaitō sio‘ataá ., ‘Oku ‘asi hake ha a‘usia makehe ‘okú ne fakataha‘i ‘a e ‘ātisi motu‘a ‘o e sití mo e me‘a fakaofo ‘o natulá .. Tominika, ‘oku ‘iloa ko e . “Motu Natula”, kuo hoko ia ko ha feitu‘u ta‘e‘amanekina ki he kau ‘ofa ‘i he poaté mo e kau ‘ekolosia .. ʻi heni, 'oku 'ikai ko ha fe'auhi faka'atamai pe 'a e ngaahi fe'auhi 'eko 'o e siisi ., ka ko ha fakauku fakaeongo ‘a ia ‘oku ‘i ai ‘a e le‘o ‘o e vaí ., ko e hiva ‘a e fanga manú mo e nanamu ‘o e ngaahi ‘akaú ‘oku fehokotaki ia mo e nga‘unu fakapotopoto taki taha .. 'Oku fakatotolo'i 'e he fakamatala ko 'eni 'a e founga kuo lava ai 'e he ki'i motu Kalipiane ko 'eni ke fakataha'i 'a e sipoti faka'atamai par excellence mo e fefolau'aki tu'uloa ., fa'u ha sipinga fo'ou 'oku ne tohoaki'i 'a e kau va'inga ., kau ‘ātakai mo e kau fononga ‘i he kumi ki he ngaahi a‘usia mo‘oní .. Mei he tupu'anga 'o e fokotu'utu'u ko 'eni ki hono uesia 'o e komiuniti fakalotofonua mo e 'atakai ., te tau ‘ilo‘i ‘a e ‘uhingá . “Siasi ʻi he vaotaá” ‘Oku lahi ange ia ‘i ha fe‘auhi .: ko ha kātoanga ia ‘o e ‘atamai ‘o e tangatá ‘o fehoanaki mo natula ..

Ko e fanau'i 'o ha fakakaukau .: siisi mo e tuʻuloa ʻi Tominika .

Naʻe tō ʻa e tengaʻi ʻakau ʻo e ngaahi feʻauhi ʻo e eco-chess ʻi Tominiká ʻe ha kulupu ʻo e kau fiefia fakalotofonua ʻoku nau feinga ke toe fakaʻuhingaʻi ʻa e aʻusia ʻo e vaʻingá ʻi he tafaʻaki ʻo e ngaahi holo tāpuni mo e ngaahi screen fakakomipiutá.. Naʻe tupu ʻa e fakakaukaú ʻi he tali ki ha ongo pole tefito ʻe ua .: ko e fiema'u ke poupou'i 'a e fefolau'aki tu'uloa 'i he motu pea mo e holi ke 'omi 'a e siisi ki he kau fanongo fo'ou .. Tominika, ‘o ‘ikai hangē ko e ngaahi feitu‘u kehe ‘i he Kalipiané ., kuo ne fili ki ha sipinga fakalakalaka 'o makatu'unga 'i he 'ekotourism ., faka‘ehi‘ehi mei he fu‘u tokolahi ‘o e kakaí pea tauhi ‘a hono ngaahi ‘ekosisitemi makehé .. ‘I he tu‘unga ko ení ., naʻe ʻoatu ʻa e sití ko ha ʻekitivitī lelei taha .: fakalongolongo, fakapotopoto mo fe'unga mo e 'atakai fakanatula ..

Ko e fuofua fe'auhi 'ahi'ahi na'e fakahoko ia 'i he 1990. 2018 'i ai Paaka Fakafonua 'o e Morne Tolu Pythons, ko ha Feituʻu Tukufakaholo ʻo Māmani ʻa e UNESCO .. Ko e kau fokotu'utu'u ., ‘i he fengāue‘aki mo e kau fakahinohino fakalotofonuá mo e kau paiolosiá ., Na‘a nau fa‘u ha sēketi ‘o e ngaahi va‘inga ‘i tu‘a ‘a ia ‘e lava ke fe‘auhi ai ‘a e kau va‘ingá ‘o ‘ātakai‘i ‘e he ngaahi me‘amo‘ui kehekehe ‘o e motú .. Ko e ngaahi tēpile siasi ., Ngaohi 'aki 'a e 'akau kuo toe ngaue'aki pea vali 'aki 'a e ngaahi vali fakanatula ., Na‘a nau tu‘u ‘i he ngaahi feitu‘u ‘ata‘atā ‘i he vaotaá ., ofi ki he ngaahi vaitoó hangē ko e . Vai ʻo Trafalgar o Pool ʻEmelali. Naʻe fuʻu lahi ʻaupito ʻa e talí .: 'ikai ngata pe 'i hono tohoaki'i mai 'a e kau va'inga fakapalofesinale ., ka ki he ngaahi fāmili mo e kau folau ‘eve‘eva foki na‘e te‘eki ai ke nau fakakaukau ki mu‘a ki he sisí ko ha ‘ekitivitī fakafiefia ..

Naʻe fakahaaʻi ʻe he ʻuluaki lavameʻa ko ʻení ʻoku ʻi ai ʻa e malava ke tupulaki ʻa e fakakaukaú ., ka na‘e toe langa‘i hake ai ‘a e ngaahi fehu‘i mahu‘inga .: Founga ke fakapapau'i 'oku 'ikai ke liliu 'e he ngaue 'a e ngaahi 'ekosisitemi vaivai .? ‘E lava fēfē ke ‘aonga ia ki he ngaahi komiunitī fakalotofonuá?? Ko e ngaahi fehu’i ko ‘eni na’e taki ai ‘a e kau fokotu’utu’u ke nau fokotu’u ha fa’unga tu’uloa ‘a ia ‘oku ne fakamatala’i he ‘aho ni ‘a e uho ‘o e ngaahi fe’auhi faka’eko..

Ko hono tisaini ha fe'auhi ke fe'unga mo natula .

Ko hono fokotu‘utu‘u ha fe‘auhi siasi ‘i he lotolotonga ‘o e vaotaá ‘oku ‘ikai ko ha ngāue faingofua ia.. Fiema'u ha palanisi ma'ama'a 'i he vaha'a 'o e ngaahi me'a fakalotofonua 'o e me'a na'e hoko mo hono tauhi 'o e 'atakai .. ʻI Tominika ., Naʻe fakaleleiʻi ʻa e pole ko ʻení ʻo fakafou ʻi ha founga fakafaitoʻo kehekehe ʻo kau ai ʻa e kau ʻātakaí ., kau tufunga fakalotofonua mo e kau mataotao ʻi he siisi .. Ko e ola ko ha sipinga 'oku ne fakasi'isi'i 'a e uesia 'o e 'atakai lolotonga ia 'oku fakalahi 'a e a'usia 'a e kau ma'u fakataha..

Ko e taha 'o e ngaahi tafa'aki fo'ou taha ko hono faka'aonga'i 'o e . ngaahi naunau tu'uloa. ngaahi konga siisi, Hangē ko 'eni, ‘Oku tongitongi nima kinautolu ‘e he kau tufunga ‘o e motú ‘o ngāue‘aki ‘a e ‘akau mei he ngaahi ‘akau kuo tō fakanatulá., hange ko ia gommier pe ko e . mahokani. Ko e ngaahi tēpile ., mo hono tafa'aki ., 'Oku nau fa'u ke lava 'o to'o mo toe faka'aonga'i ., faka‘ehi‘ehi mei he tā ‘o e ngaahi ‘akau mo‘uí .. Na‘a mo e ngaahi laupapa ‘oku ngaohi ia mei he ngaahi filo fakanatula ., hange ko e bamboo, ‘a ia ‘oku tupu vave pea ‘oku ‘ikai fiema‘u ki ai ha faito‘o tāmate manu ..

Ko e feituʻu ʻe fai ai ʻa e ngaahi vaʻingá ʻoku fili fakalelei foki .. ‘Oku ngāue ‘a e kau fokotu‘utu‘ú mo e kau paiolosiá ke ‘ilo‘i ‘a e ngaahi feitu‘u ‘oku ‘ikai mahu‘inga ki he fanga monumanu fakalotofonuá ., faka‘ehi‘ehi mei he ngaahi feitu‘u ‘oku ‘uhiki‘i ai ‘e he fanga manú pe ngaahi hala hiki ‘o e ngaahi fa‘ahinga ‘o e fanga manú. Tukukehe, ʻoku fokotuʻu ha ngaahi taimi pau ki he ngaahi vaʻingá ., ‘oku fa‘a hoko ia ‘i he pongipongi pongipongí pe efiafí ., ‘i he taimi ‘oku si‘isi‘i taha ai ‘a e uesia ‘e he ngāue ‘a e tangatá ki he fanga manú. lolotonga e ngaahi fe'auhi, ‘oku tapui hono ngāue‘aki ‘o e ngaahi pelesitiki ‘oku ngāue‘aki tu‘o taha, pea ‘oku ma‘u ‘e he kau ma‘u fakatahá ‘a e ngaahi hina ‘oku lava ke toe ngāue‘akí mo e ngaahi me‘atokoni ma‘ama‘a fakalotofonua ‘oku fakafonu ‘i he ngaahi me‘a ‘oku lava ke maumau‘i ‘a e mo‘uí ..

Ko e ‘elemēniti mahu‘inga ‘e taha ko e . ako ki he 'atakai. Kimu'a pea toki fai 'a e fe'auhi takitaha ., ‘Oku ma‘u ‘e he kau ma‘u fakatahá ha malanga fekau‘aki mo e mahu‘inga ‘o hono tauhi ‘o e ngaahi ‘ekosisitemi ‘o Tominiká ., kau ai e fakamatala ki he ngaahi fa'ahinga 'oku 'i he tu'unga fakatu'utamaki, hangē ko e pāloti faka‘emipolá pe ko e poto mo‘ungá .. Ko e ‘ilo ko ení ‘oku ‘ikai ngata pē ‘i hono fakakoloa‘i ‘a e a‘usiá ., ka ‘okú ne toe fakatupulekina ha ongo‘i fatongia ‘i he lotolotonga ‘o e kau va‘ingá ., ko e tokolahi ‘o kinautolu ‘oku nau foki ki honau ngaahi fonuá ko e kau ‘amipasitoa fakatolonga ..

Ko e uesia fakasosiale mo faka'ekonomika ki he ngaahi komiuniti fakalotofonua .

'I he tafa'aki 'o hono faka'ofo'ofa 'o e kau folau 'eve'eva ., kuo ‘i ai ‘a e uesia lahi ‘a e ngaahi fe‘auhi ‘eco-chess ki he ngaahi komiunitī ‘i Tominiká .. ko e motu ., mo ha tokolahi ‘o e kakai ‘oku laka hake si‘i ‘i he 100. 70,000 kau nofo ., kuo fehangahangai mo e ngaahi faingata‘a faka‘ekonōmika hili ‘a e ngaahi fakatamaki fakanatula hangē ko e Afā ko Maria ‘i he 2012. 2017. ‘I he tu‘unga ko ení ., kuo 'asi hake 'a e ngaahi fe'auhi ko ha ma'u'anga pa'anga kehe mo tu'uloa ma'ae kakai 'o e fonua ..

Ko e taha ‘o e ngaahi ‘aonga ‘oku hā mahino tahá ko e . fakatupu ngaue. 'Oku fie ma'u 'e he ngaahi fe'auhi ha ngaahi sevesi kehekehe ., mei he kau fakahinohino folau ‘eve‘eva ‘oku nau makehe ‘i he ecotourism ki he kau tufunga ‘oku nau ngaohi ‘a e ngaahi konga siisi mo e ngaahi tēpile .. Hangē ko 'eni, ʻi he kolo ʻo e . ʻOkú ne fakamālō ., ofi ki he Paʻake Fakafonua ʻo Morne Tolu Pythons ., kuo fakatapui ʻe ha ngaahi fāmili ʻe niʻihi ʻa kinautolu ki hono vaneʻi ʻo e ngaahi konga siasi ., fa'u ha pisinisi fale fo'ou 'oku ne fakakakato 'enau pa'anga hū mai tukufakaholo .. Tukukehe, Kuo sio ʻa e ngaahi hōtele mo e ngaahi fale talitali kakai fakalotofonuá ki ha tupulaki ʻi he nofoʻangá lolotonga e ngaahi fakaʻosinga ʻo e uike ʻo e feʻauhí ., tautautefito kiate kinautolu ‘oku nau ‘oatu ‘a e ngaahi kato ‘oku nau fakataha‘i ‘a e nofo‘angá mo e ngaahi ‘ekitivitī ‘i tu‘á ..

Kuo ma‘u foki ‘e he sisí ha feitu‘u ‘i he ngaahi ‘apiako ‘i Tominiká .. Kuo fengaue'aki 'a e kau fokotu'utu'u 'o e fe'auhi mo e Potungaue Ako ke fakahu 'a e va'inga ni ki he polokalama ako 'a e ngaahi ako'anga ., 'o faka'aonga'i 'a e eco-fe'auhi ko ha me'angaue fakaako .. ʻOku ʻikai ngata pē ʻi hono ako ʻe he fānau akó ʻa e ngaahi founga siasi ., ka ko e ngaahi fakakaukau foki 'o e tu'uloa mo e tauhi .. ʻi loto 2022, naʻe kamata ʻa e polokalamá . “Siasi Lanumata”, ‘a ia ‘oku ‘ave ai ‘a e fānaú ke nau va‘inga ‘i he ngaahi ‘ātakai fakanatulá lolotonga ia ‘oku nau ako fekau‘aki mo e ngaahi me‘amo‘ui kehekehe ‘o e motú .. Kuo fakahaa‘i ‘oku ola lelei ‘a e founga ko ení ‘i hono fakalelei‘i ‘a e fakakaukau fakamātoato mo e tokangataha ‘a e kau talavoú., lolotonga hono fakatupulekina ha fehokotaki fakaeongo mo honau ‘ātakaí ..

Faifai pea hoko, Kuo fakamālohia ʻe he ngaahi feʻauhí ʻa e . ongo'i 'o e komiuniti. ‘I ha motu ‘oku fakangatangata ai ‘a e kau folau ‘eve‘eva fakatokolahí ., 'oku tohoaki'i 'e he ngaahi fe'auhi 'o e 'atakai 'a e kau 'a'ahi 'oku nau kumi ki he ngaahi a'usia mo'oni mo fakakaume'a ki he 'atakai .. Kuo fakatupu ʻe he meʻá ni ha siakale angamaʻa .: feohi ʻa e kau folau ʻeveʻevá mo e kakai ʻo e feituʻú, ‘Oku nau ako fekau‘aki mo honau anga fakafonuá pea tokoni ki he ‘ikonomiká ‘o ‘ikai liliu ‘a e tō‘onga mo‘ui tukufakaholó .. Mo e tokolahi ‘o e kau Tominikení ., Ko e ngaahi fe'auhi ko ha faingamalie ia ke vahevahe ai ho'o 'ofa 'i natula mo e siisi ., fakatupu ha ngaahi fehokotaki ‘oku mahulu hake ‘i he faka‘ekonōmiká ..

Ko e kaha'u 'o e ngaahi fe'auhi faka'eko: fakatupu fo'ou mo e fakalahi .

‘I he ma‘u ‘e he ngaahi fe‘auhi ‘eco-chess ‘i Tominiká ‘a e faka‘ilonga fakavaha‘apule‘anga ., 'oku fakatotolo'i 'e he kau fokotu'utu'u 'a e ngaahi founga fo'ou ke fakafo'ou mo fakalahi 'a e fakakaukau .. Ko e taha ‘o e ngaahi fokotu‘utu‘u faka‘amu lahi tahá ko hono fa‘u ha . sēketi feʻauhi fakakaveinga, 'a ia 'oku fakatefito ai 'a e me'a takitaha 'i ha 'ekosisitemi kehekehe 'i he motu .. Hangē ko 'eni, ko e fe'auhi “Siasi ʻi he ʻAó .” ‘Oku hoko ia ‘i he ngaahi feitu‘u mā‘olunga ‘o e . Morne Taipolotini, ko e mo‘unga mā‘olunga taha ia hono ua ‘i he ‘Otu Kalipiané ., lolotonga “Siasi Tahi” ‘Oku fai ia ‘i he ngaahi tu‘unga ‘oku ‘alu holo ‘o ofi ki he ngaahi feitu‘u malu‘i tahi ‘o e motú ..

Ko e tafa‘aki ‘e taha ‘o e tupulakí ko e . tekinolosia tu'uloa. ‘Oku ‘ahi‘ahi‘i ‘e he kau fokotu‘utu‘ú ‘a hono ngāue‘aki ‘a e ivi ‘o ​​e la‘aá ke fakamālohi‘i ‘aki ‘a e ngaahi māmá mo e ngaahi me‘angāué lolotonga ‘a e ngaahi fe‘auhi ‘i he po‘ulí ., pea pehē ki he ngaahi polokalama telefoni toʻotoʻo ʻoku lava ai ʻe he kau vaʻingá ʻo lekooti ʻenau ngaahi vaʻingá ʻo ʻikai fie maʻu ha pepa .. ‘Oku lolotonga fakatotolo’i foki ‘a e malava ke fakamafola hangatonu ‘a e ngaahi fe’auhi ‘o fakafou ‘i he ngaahi tu’unga fakakomipiuta., tohoaki'i mai ha kau fanongo fakamamani lahi 'o 'ikai fakalahi 'a e la'iva'e kaponi 'o e me'a na'e hoko.

Ko e lavame‘a ‘a Tominiká kuó ne ue‘i ‘a e ngaahi feitu‘u kehé ke nau toe fai ‘a e sīpinga .. Kuo fakahaa‘i ‘e he ngaahi fonua hangē ko Kosita Liká mo Pelisiumé ‘a e mahu‘inga‘ia ‘i hono fokotu‘utu‘u ‘enau ngaahi fe‘auhi faka‘ekonōmiká tonu ., fakafe'unga'i 'a e fakakaukau ki honau ngaahi tu'unga fakalotofonua .. Ka neongo ia, ‘Oku fakamamafa‘i ‘e he kau fokotu‘utu‘u ‘o Tominiká ko e kī ki he lavame‘á ‘oku ‘ikai ke ‘i he fakakaukaú pē ., ka 'i he tukupa ki he tu'uloa mo e komiuniti .. mo kinautolu ., Ko e ikuna mo‘oní ‘oku ‘ikai ko e tokolahi ‘o e kau ma‘u fakatahá pe ko e fakamatala ‘a e mītiá ., ka ko e malava ke fakahaa‘i ‘oku lava ke nofo fakataha ‘a e sisí mo natulá ‘i ha feongoongoi haohaoa ..

‘I he ‘uhinga ko ení ., Ko e kaha'u 'o e ngaahi fe'auhi 'eco-'oku kau foki ki ai 'a e . fakatotolo fakasaienisi. 'I he fengaue'aki mo e ngaahi 'univesiti fakalotofonua mo fakavaha'apule'anga ., ‘Oku lolotonga fakahoko ‘a e ngaahi ako ke fua ‘a e uesia ‘e he ngaahi fe’auhi ‘a e ngaahi me’amo’ui kehekehe pea mo e mo’ui lelei ‘a e ngaahi komiuniti .. Ko e ngaahi ola ‘uluaki ‘oku fokotu‘u mai ai ., ‘i he taimi ‘oku pule‘i totonu ai ., Ko e ngaahi me‘a ko eni ‘oku hokó ‘e lava ke ne ‘omai ha ola lelei ki he tauhi‘anga ‘o e ‘ātakaí ., ‘aki hono fakalahi ‘a e ‘ilo ki he ‘ātakaí mo fakatupu ha pa‘anga ki he ngaahi poloseki malu‘í ..

Ngaahi Fakamulituku .: ko ha vaʻinga ʻoku mahulu hake ʻi he palakipoé .

Ko e ngaahi fe'auhi 'o e eco-chess 'i Dominica 'oku ne fakafofonga'i 'a e me'a lahi ange 'i ha fusion fo'ou 'i he vaha'a 'o e sipoti mo natula .. Ko e fakamo’oni kinautolu ki he founga ‘e lava ai ‘e he fa’u ‘a e tangata ‘o ma’u ha ngaahi solova’anga tu’uloa ki he ngaahi pole ‘o e fefolau’aki mo e tauhi ‘o e ‘atakai.. ‘Oku fakafou ‘i he fokotu‘utu‘u ko ‘ení ., kuo fakahaa‘i ‘e he motú ‘oku malava ke tohoaki‘i mai ‘a e kau ‘a‘ahí ‘o ‘ikai feilaulau‘i ‘a hono ‘ulungaanga faka‘ekonōmiká ., lolotonga hono ‘oatu ha a‘usia makehe ‘okú ne fakakoloa‘i fakatou‘osi ‘a e kau ma‘u fakatahá mo e ngaahi komiunitī fakalotofonuá ..

Mei hono kamataʻanga fakatōkilalo ʻi he 1914 . 2018, “Siasi ʻi he vaotaá” kuo tupulaki ia ke hoko ko ha sīpinga ʻo e kau folau ʻeveʻeva fakafatongia ., ‘a ia ‘oku ongo ai ‘a e nga‘unu kotoa pē ‘i he palakipoé ‘i he le‘o ‘o e ngaahi vaitoó mo e hiva ‘a e fanga manú .. Ko e ngaahi lelei 'oku lahi .: faka'ekonomika, ‘aki hono fakatupu ha ngaahi ngāue mo fakakehekehe‘i ‘a e tu‘uaki ‘a e kau folau ‘eve‘evá .; sōsiale, ‘aki hono fakamālohia ‘a e fa‘unga ‘o e koló mo ako‘i ‘a e ngaahi to‘utangata fo‘oú .; mo e ‘ātakai ., ‘aki hono poupou‘i ‘a hono tauhi ‘o e ngaahi ‘ekosisitemi makehe ‘o Tominiká ..

Mo e kau 'ofa 'i he chess ., 'Oku 'omi 'e he ngaahi fe'auhi ko 'eni ha faingamalie ta'ehanotatau ke fehokotaki mo e va'inga 'i ha founga loloto mo ongo .. Mo e kau tauhi 'atakai ., Ko ha sīpinga kinautolu ʻo e founga ʻe lava ke fakatahaʻi ai ʻa e ngaahi ngāue ʻa e tangatá ki natula ʻo ʻikai maumauʻi ia.. Pea mo e kau fononga ., ʻOku nau fakafofongaʻi ha fakaafe ke ʻiloʻi ha Kalipiane kehe ., 'a ia 'oku 'ikai ke fua 'a e 'eve'eva 'i he kilomita kuo fononga'i ., ka ʻi he malava ke ofo ʻi he lahi ʻo e māmani fakanatulá ..

‘I ha palanite ‘oku ‘ikai ke kei hoko ai ‘a e tu‘uloá ko ha fili ., ka ko ha meʻa ʻoku fie maʻu ., ‘Oku fakamanatu mai ‘e Tominika ‘oku fa‘a ‘asi mai ‘a e ngaahi fakalelei‘anga ola lelei tahá mei hono fakataha‘i ‘o e motu‘á mo e fo‘oú .. veimau, mo hono ngaahi aka motuʻa ., mo e vaotā ., mo hono poto ta'engata ., ʻOku nau ʻi he motú ni ke akoʻi kitautolu ʻoku ʻikai ʻi he puleʻi ʻo e niʻihi kehé ʻa e ʻatamai moʻoní., ka ‘i hono kumi ‘a e palanisi .. Ko ia ai, cada partida jugada bajo el dosel de la selva se convierte en un pequeño acto de resistencia: una celebración de la mente humana en armonía con la Tierra.