Pitani ku zomwe zili
Isolated Pawn
Philosophy ndi chikhalidwe

Chess m'chipululu cha Atacama: njira pakati pa mchenga ndi chete

Januwale 25, 2026 · Isolated Pawn

chophimba 2560

Pakatikati mwa chipululu cha Atacama, malo ouma kwambiri padziko lapansi, kumene moyo ukuwoneka kuti ukusemphana ndi malire a kukana, chododometsa chochititsa chidwi chimabuka: chess. Masewera akale awa, chizindikiro cha njira ndi chipiriro, wapeza nyumba yosayembekezereka m'gawo lomwe bata ndi kukula kwa malo kumapangitsa kuti anthu aganizirepo.. Kutali ndi mizinda ikuluikulu ndi zikondwerero wamba, Chipululu cha Chile chakhala malo apadera kwa okonda bolodi, kumene kayendedwe kalikonse kamakhala ndi gawo losamvetsetseka. Kodi chess yakwanitsa bwanji kulowa m'malo ovuta chonchi?? Ndi nkhani ndi ziti zomwe zabisika kuseri kwa mgwirizano wachilendowu pakati pa masewerawa ndi chipululu?? Khalani nafe paulendowu kuti mudziwe momwe “jack akufa” zimalumikizana ndi mchenga, mphepo ndi kusungulumwa kwa Atacama.

Chipululu cha Atacama: malo apadera a chess

Chipululu cha Atacama si malo ouma kwambiri padziko lapansi, komanso chimodzi mwazoopsa kwambiri. Ndi mvula kuti m'madera ena si upambana 0,1 mm pa chaka ndi kutentha kuyambira -25°C usiku ndi 50°C masana, gawoli likuwoneka kuti silingasinthe moyo wamtundu uliwonse. Komabe, kukongola kwake kwabwinja ndi thambo lake lausiku, zimaganiziridwa bwino kwambiri padziko lapansi, kupanga maginito kwa asayansi, zakuthambo ndi, mwachidwi, osewera chess.

Kulumikizana pakati pa Atacama ndi chess sikunangochitika mwangozi. Chipululu, ndi kukula kwake ndi kukhala chete, amapereka malo abwino kwa ndende ndi introspection, makhalidwe ofunika kwa iwo amene amasewera masewerawa. Komanso, kukhala pawekha kwa malo kumapangitsa kulingalira, chinthu chomwe agogo a chess akhala nacho m'mbiri yonse. M'nkhani ino, gulu limakhala malo othawirako aluntha, malo omwe malingaliro amatha kuyendayenda momasuka pakati pa mabwalo akuda ndi oyera, kutali ndi chipwirikiti cha dziko lamakono.

Koma kupitirira zophiphiritsa, Atacama yawona zoyeserera za konkriti zomwe zabweretsa chess kumayiko ake. Kuchokera pamasewera a impromptu m'matauni amigodi mpaka masewera okonzekera pansi pa nyenyezi, Chipululu chatsimikizira kukhala chosinthika chamasewera. Ngakhale mahotela ena ndi malo owonera zakuthambo aphatikiza matebulo a chess m'malo awo., kukopa alendo komanso anthu ammudzi momwemo. Kusakanikirana uku pakati pa zakale ndi zamakono, pakati pa kuuma kwa malo ndi kuchuluka kwa malingaliro anzeru, Ndizomwe zimapangitsa Atacama kukhala malo apadera a chess.

Apainiya a chess m'chipululu

Kumbuyo kwa chess ku Atacama pali nkhani za anthu omwe, motsutsana ndi zovuta zonse, Anaganiza zobweretsa masewerawa ku ngodya iyi ya dziko lapansi. Chimodzi mwa zizindikiro zodziwika kwambiri ndi cha Juan Carlos “Mgodi” Rojas, wogwira ntchito m'makampani amkuwa omwe, m'zaka khumi za 1980, anayamba kukonza masewero osalongosoka mtawuni ya Chuquicamata, imodzi mwazinthu zazikulu kwambiri zamigodi padziko lapansi. Chimene chinayamba kukhala chosangalatsa pakati pa ogwira nawo ntchito chinakhala chikhalidwe chomwe chikupitirizabe mpaka lero..

Rojas, yemwe adaphunzira kusewera chess ali mwana ku Valparaíso kwawo, Anaona m’chipululu malo abwino kwambiri operekera chilakolako chake. “Palibe zododometsa pano, mphepo yokha ndi chete. Ndi malo abwino kuganiza”, Ndinkati. Popita nthawi, zochita zake zinakula, ndi mu 1995 Mpikisano woyamba wa chess unachitikira ku Chuquicamata, ndi kutengapo gawo kwa ogwira ntchito ku migodi, mainjiniya komanso alendo ena omwe adadziwa za chochitikacho mwangozi. Ngakhale kuti mikhalidwe inali yoipa—maseŵera ankaseweredwa pamatebulo amatabwa padzuŵa lotentha—, mpikisanowo unakhala chizindikiro cha kukana ndi anthu.

Dzina lina lofunika kwambiri m'nkhaniyi ndi la Maria Elena “Katswiri wa Zakuthambo” Tsoka, wasayansi yemwe amagwira ntchito mu Paranal Observatory, imodzi mwa malo ofunikira kwambiri a zakuthambo padziko lapansi. Tsoka, amenenso amakonda chess, zoperekedwa mu 2010 lingaliro lakukonzekera masewera ausiku pansi pa nyenyezi, kutenga mwayi pakumveka bwino kwa thambo la Atacama. “Chess ndi zakuthambo zimafanana kwambiri: onse amafunikira kuleza mtima, kuyang'anitsitsa ndi maganizo otseguka. Pano, pakati pa chipululu, Kulumikizana kumeneko kumawonekera kwambiri.”, akufotokoza. Zikomo chifukwa chakuchita kwanu, Masiku ano ndizofala kuona asayansi ndi alendo akusewera masewera akunja, ndi chilengedwe monga mboni.

Chess ngati chida chophatikizira ndi chitukuko

Kuposa kukhala wosavuta chizolowezi, chess ku Atacama zatsimikizira kuti zimakhudza kwambiri chikhalidwe cha anthu. Kudera komwe mwayi wamaphunziro ndi ntchito ungakhale wochepa, Masewerawa akhala chida cholimbikitsa kuganiza mozama, mwambo ndi kuphatikizika. Mabungwe am'deralo, ngati Chess for All Foundation, Agwira ntchito m'masukulu akumidzi ndi m'madera omwe akukhalako kuti aphunzitse masewerawa kwa ana ndi achinyamata, kugwiritsa ntchito bolodi ngati mlatho wophunzirira.

Imodzi mwa ntchito zodziwika kwambiri ndi “Chess mu Sukulu za Desert”, kuti kuyambira 2015 zatsogolera zokambirana za chess kupitilira 20 masukulu m'chigawo cha Antofagasta. Pulogalamu, zoperekedwa ndi makampani amigodi ndi maboma ang'onoang'ono, amafuna osati kuphunzitsa malamulo a masewera, komanso kukulitsa maluso monga kuthetsa mavuto, kukumbukira ndi kulenga. “Chess imapatsa ana dongosolo lamalingaliro lomwe angagwiritse ntchito pazinthu zina za moyo wawo.. Kumalo ngati Atacama, kumene chuma chili chosowa, izi ndi zamtengo wapatali”, ndemanga Luis Gonzalez, wotsogolera polojekiti.

Komanso, Chess yakhala ngati njira yophatikizira madera omwe adasalidwa kale. M'matauni ngati San Pedro de Atacama, komwe zikhalidwe zakubadwa zimakhalira limodzi monga Atacameños o dikirani, masewera atengedwa ngati ntchito yomwe imadutsa zolepheretsa chikhalidwe. “Apa aliyense amasewera, ziribe kanthu kumene iwo akuchokera. Chess imatigwirizanitsa”, dayisi Rosa Mamani, katswiri waluso wamba yemwe amachita nawo masewera ammudzi. Luso limeneli logwirizanitsa anthu ochokera m’madera osiyanasiyana ndi, mwina, chimodzi mwazotsatira zazikulu za chess m'chipululu.

Tsogolo la chess ku Atacama: pakati pa miyambo ndi luso

Chess ku Atacama sizochitika zokhazikika; ikusintha mosalekeza, kutengera kusintha kwa chikhalidwe ndiukadaulo. Mzaka zaposachedwa, Derali lawona njira zatsopano zomwe zikuphatikiza zachikhalidwe ndi zamakono, monga kugwiritsa ntchito nsanja za digito kukonza zikondwerero zapaintaneti kapena kuphatikizika kwa luntha lochita kupanga pamisonkhano yamaphunziro. Komabe, Chovuta chimakhalabe kuti chikhazikitso cha masewerawa chikhale chamoyo m'malo oterowo..

Mmodzi mwa malingaliro odziwika bwino kwambiri ndi “Chikondwerero cha International Desert Chess”, chochitika kuyambira pamenepo 2018 imabweretsa osewera ochokera padziko lonse lapansi ku San Pedro de Atacama. Chikondwerero, zomwe zimaphatikizapo masewera akunja, amalankhula ndi aphunzitsi akuluakulu ndi zochitika zachikhalidwe, ikufuna kuyika Atacama ngati malo apadera a okonda chess. “Tikufuna kuti anthu aone kuti chipululu si malo ongoonera nyenyezi, komanso kusewera ndi kuphunzira”, akufotokoza Diego Fernandez, m'modzi mwa okonza.

Koma tsogolo la chess ku Atacama zimatengeranso kuthekera kwake kuti agwirizane ndi zovuta zazaka za zana la 21.. kusowa kwa madzi, Kusintha kwanyengo komanso kusamukira kwa achinyamata kupita kumizinda ndizinthu zomwe zingakhudze kupitiliza kwazinthuzi.. Ndichifukwa chake, mapulojekiti ena akufufuza njira zatsopano zosungira chidwi pamasewerawa, monga kupanga makalabu enieni kapena mgwirizano ndi mayunivesite kuti apange mapulogalamu ofufuza pa zotsatira za chess paumoyo wamaganizidwe.

M'nkhani ino, chess ku Atacama akukumana ndi funso lofunikira: Momwe mungasungire zofunikira zake m'dziko lomwe likuchulukirachulukira digito? Yankho, mwina, ndi za kupeza mgwirizano pakati pa zakale ndi zatsopano, pakati pa miyambo yamasewera pansi padzuwa ndi zatsopano zamasewera apa intaneti. Chowonadi ndi chimenecho, pamalo pomwe nthawi ikuwoneka kuti yaima, chess imakhalabe chikumbutso chimenecho, ngakhale m'malo owuma, maganizo a munthu akhoza kuchita bwino.

Chipululu cha Atacama, ndi ukulu wake ndi kukhala chete kwake, zatsimikizira kukhala zambiri kuposa malo abwinja. Ndi zochitika zomwe chess, kuti masewera a mafumu ndi strategists, wapeza nyumba yosayembekezereka. Kuchokera pamasewera okonzedwa bwino m'matauni amigodi kupita kumasewera apadziko lonse lapansi pansi pa nyenyezi, gulu laluka ukonde wa nkhani, otchulidwa ndi madera omwe adziwa momwe angagwiritsire ntchito mwayi wawo kuti agwirizane, phunzitsa ndi kusintha.

Chess ku Atacama ndi, kwenikweni, fanizo la kulimba mtima kwa munthu. Kumalo kumene moyo umaoneka ngati zosatheka, masewerawa adazika mizu, kutsimikizira kuti ngakhale pazovuta kwambiri, zilandiridwenso ndi chilakolako akhoza kukula. Zomwe zachitika m'derali - kuchokera ku zokambirana m'masukulu akumidzi kupita ku zikondwerero zapadziko lonse lapansi - ndi umboni wa momwe chess ingakhalire chida chophatikizira., chitukuko ndi mgwirizano wa chikhalidwe.

Kuyang'ana zam'tsogolo, Chovuta chidzakhala kusunga mwambowu kukhala wamoyo osataya tanthauzo lake.. Chipululu, ndi kukongola kwake koopsa, adzakhalabe chikumbutso kuti chess si masewera chabe, koma njira yomvetsetsa dziko. Ndipo ku Atacama, kumene kusuntha kulikonse pa bolodi kumawoneka ngati kumagwirizana ndi mphepo ndi mchenga, iye “jack akufa” limatenga pafupifupi tanthauzo lopatulika. Kwa iwo omwe akhala ndi mwayi wosewera pano, chipululu si malo chabe, komanso mphunzitsi: malo amene kuleza mtima, njira ndi kudzichepetsa amaphunzira ndi aliyense masewera.

Siyani ndemanga

Imelo yanu sisindikizidwa. Minda yofunikira yalembedwa *