E vakalevutaka beka na vuku na chess? Na ka e tukuna na saenitisi .

Sa ivakatakarakara ni vuku na chess ena vica vata na senitiuri ., iwalewale kei na vakasama titobu .. Mai vei ira na dauqito lelevu ki na dauqito vakaitaukei, levu era kaya ni qito makawa oqo e sega wale ga ni veivakamarautaki ., ia e vakasavasavataka tale ga na vakasama .. Ia, E tiko beka e dua na veiwekani ni qito chess kei na nomu vuku?? E rawa ni dua na papa 64 kato me iyaya ni cakacaka me vakavinakataki kina na noda rawa ni vakasama .? Sa vakadikeva na saenitisi na taro oqo mai na vuqa na yasana., vakadikeva na ka kece mai na vakatorocaketaki ni uto ki na vuli kei na cakacaka vakacakacaka .. Ena itukutuku oqo ., Eda na wasea na veika e tukuna na vakadidike me baleta na kena revurevu ni chess ena vuku ., Na kila cava e vakatorocaketaki kei na cava na kena vakaiyalayala?. E sivia na italanoa buli kei na itukutuku makawa, Eda na kunea kevaka e dina sara na qito oqo e dua na . “vakaukauwa yago vakasama” se kevaka e lailai sara na kena revurevu mai na kena e vakabauti ..

Chess kei na kena revurevu ena uto .: Na cava e tukuna na saenitisi ni mona?

Me kilai kevaka e vakavukui keda na chess ., E dodonu meda dikeva taumada na kena veitaratara kei na noda mona .. E vakaraitaka na vakadidike ni uto ni qito chess e vakabulabulataka e vuqa na vanua ni uto, vakabibi o ira era semati ki na . vakatulewa, na vakanananu ni cakacaka kei na vakasama vakaibalebale. E dua na vakadidike ka tabaki ena *Na iyalayala ena veivakasama ni tamata* (2014) kunei ni o ira na dauqito chess era vakaraitaka na cecere ni ka vulavula ena veivanua me vaka na cortex ni mata kei na lobe ni parietal, vanua bibi me baleta na tuvatuva ni vanua kei na vakadidike.

Vakavo ga, Na vakatovotovotaki wasoma ni chess e vaka me vinaka cake . veiwekani ni neural. Vakadidike mai na Univesiti mai Kalifonia . (2011) raica ni o ira na dauqito kenadau e levu cake na nodra rawa ni veitaratara ena maliwa ni veitiki ni uto ., vakatara vei ira mera vakayagataka vakatotolo na itukutuku .. E sega ni kena ibalebale oqo ni chess . “tubu” vuku ena dua na sala vakasakiti, ia e vakaraitaka ni . vakavulica na kila vakacakacaka vakatabakidua, me vaka na vakasama kei na rawa ni namaka na kena itinitini ..

E dua tale na ka e kunei veiganiti e lako mai na dua na meta-vakadidike ka tabaki ena *Saenisi ni vakasama* (2016), o cei e vakadeitaka ni chess e rawa ni vakavinakataka na . IQ (CI) vei ira na gone, e dina ga ni kena revurevu e veiganiti ka duidui me vakatau ena kena dau vakayacori .. Ia, e bibi me rawati: Na veivakalougatataki oqo e sega ni dodonu me vakadewataki ki na vuku raraba., ia ena kila vakaidina me vaka na kena wali na leqa kei na veisautaki ni vakasama ..

Na kila vakacakacaka e vakatorocaketaka na chess (kei na cava e sega)

E sega ni rawa-ka vakavuku kece e vakatau vakatautauvatataki ena chess .. Sa vakaraitaka na saenitisi na vanua vakatabakidua e tiko kina na qito oqo e dua na kena revurevu vakaraitaki .:

• Na vakanananu ni cakacaka: Na chess e gadrevi kina na kena nanumi na toso sa oti, Dolava na ivakarau kei na rawa ni toso ni meca. E dua na vakadidike mai na Univesiti mai Memphis . (2003) kunei ni o ira na dauqito chess e tiko vei ira e dua na vakanananu ni cakacaka e vakatorocaketaki cake ., vakatara vei ira me ra maroroya vakalekaleka ka vakayagataka vakavinaka cake na itukutuku ..
• Vakasama vakaibalebale: Na kena gadrevi me tuvanaki taumada e vica na drama e vakaukauataka na kena rawa ni namaki na kena itinitini .. Oqo e semati ki na ka era vakatoka na dauvakadidike ni vakasama . cakacaka vakaveiliutaki, bibi ena vakatulewa ena bula dina ..
• Veibuli: Dina ga ni chess e dua na qito ni lawa tudei ., na vakasaqarai ni iwali taumada . (me vaka na gambits se solibula vakamaqosa) vakauqeta na veibuli. E dua na vuli mai na Univesiti mai Munich . (2018) vakaraitaka ni o ira na dauqito chess era cakacaka vinaka cake ena veivakatovolei ni vakasama duidui, ka vakarautaka na rawa ni vakatubura na vakasama vou ..
• Na vakasama kei na kauwai .: Na maroroi ni vakasama me vica vata na auwa ena dua na papa e vakavinakataka na kena rawa ni vakasavasavataki na veivakayalolailaitaki ., e dua na kila ka e rawa ni tokitaki ki na veivanua tale eso me vaka na vuli se cakacaka ..

Ia, chess sa matata na vakaiyalayala. Kena ivakaraitaki, e sega ni dua na ivakadinadina dei ni vakavinakataka na vuku ni vakasama ., rawa ni vosa se vakasama matailalai e sega ni semati ki na ivakarau vakasama. Vakavo ga, Na yaga ni vakasama e vakatau ena . vinaka ni cakacaka: Na qito totolo ka sega na vakadidike titobu e lailai na kena revurevu mai na vulici ni dolavi ., walia na leqa vakailawaki se railesuva na qito levu.

Chess ena vuli: Herramienta pedagógica o exageración?

Ena vicasagavulu na yabaki sa oti ., Sa rawata na chess na kena taleitaki me vaka e dua na iyaya ni vuli .. Vanua me vakataki Sipeni ., Erau sa vakayacora o Armenia kei Amerika na parokaramu ni vuli ka vakacurumi kina ki na vuli ., veiletitaka ni vakavinakataka na cakacaka vakavuli. Ia, na cava e tukuna na saenitisi me baleta na ka oqo?

E dua na vuli painia a vakayacori mai Venezuela ena veiyabaki ni […] 80, kilai me vaka na . Cakacaka ni Chess ena Koronivuli, e kunei ni o ira na gonevuli era vuli chess me rua na yabaki era vakavinakataka na nodra kila na fika kei na wilivola ena dua na . 17% y 11%, veitaravi. E vakatovotovotaki tale ga na ka vata qori ena dua na vakadidike ena Univesiti mai Trier . (Jamani, 2015), evei na gone ni . 8 kei 10 yabaki era qito chess wasoma era vakaraitaka na rawaka bibi ena veivakatovolei ni vakasama vakaibalebale.

Ia, sega ni vakadidike kece e vakadeitaki. E dua na railesuva vakailawalawa ka tabaki ena *Railesuvi ni Vakadidike ni Vuli* (2019) vakadikevi 24 vakadidike ena ulutaga qai kunei ni ., e dina ga ni chess e tiko kina e dua na na kena revurevu vinaka ena fika kei na kila ni kena wali na leqa, oqo lailai ki na veimama. Vakavo ga, Na kena yaga e laurai vakalevu cake vei ira na gone era dredre ni vuli se ena vanua ni bula vakailavo vakaloloma ., ena vanua e cakacaka kina na chess me vaka e dua na veivakatautauvatataki ni vakasama.

Era veivakaroti na kenadau ni chess e sega ni wainimate ni vuli .. Na kena yaga e vakatau ena kena vakayacori .: kevaka e vakayagataki me vaka e dua na itaviqaravi ni veivakamarautaki ka sega na inaki matata ni veivakavulici, ena vakaiyalayala na kena revurevu .. Kena isosomi, ni cokovata kei na iwalewale ni veivakavulici vakarautaki . (sala me wali kina na leqa tactical se vakadikeva na qito ni itukutuku makawa .), e rawa ni dua na iyaya yaga me vakatorocaketaki kina na vakasama bibi ..

E rawa ni cakava na chess mo vuku cake ena dua na gauna balavu?

E dua vei ira na taro vakasakiti duadua oya se na yaga ni chess e tomani tiko ga me yacova ni sa qase se sa yali yani ni toso na gauna.. Na ivakadinadina e vakaraitaka ni ., me vaka na kila cava ga, chess e tiko kina e dua na na kena revurevu, ia e tiko tale ga na kena vakaiyalayala ..

E dua na vuli balavu ka tabaki ena * Vuku * (2017) muria e dua na ilawalawa dauqito chess ena gauna ni . 10 yabaki qai kunei ni o ira era maroroya tiko ga e dua na ivalavala tudei . (kela levu 3 auwa ni veimacawa) vakaraitaka e dua na vakavinakataki tikoga ena vakanananu kei na veivakatovolei ni totolo ni cakacaka. Ia, na veivuke e sega ni vakarabailevutaki ki na vanua e sega ni qito, me vaka na vuku ni vosa se na kena rawa ni vulici na vosa vou ..

Oqo e vakavurea e dua na taro bibi .: chess e vakavinakataka na kila vakatabakidua, ia e sega ni veisautaka na vuku raraba .. Me vaka e vakaraitaka na dauvakadidike ni vakasama o Anders Ericsson ., kenadau ena vakatovotovo vakasamataki, Na yaga ni vakasama e vakatau ena sala o vakatovotovotaka kina .. Na qito vakaveitalia e lailai na kena revurevu mai na vulici ni iwalewale ., vakadikeva na cala se ciqoma na vakatutu mai vua e dua na dauniveivakatavulici ..

Vakavo ga, e tiko e dua na vakaiyalayala na kena revurevu ni veisau. Oqori me tukuni ., na kila ka e vakatorocaketaki ena chess . (me vaka na tuvatuva) e rawa ni vakayagataki ena ituvaki tautauvata . (me vaka na parokaramu se na kena cicivaki na cakacaka .), ia e sega ni dodonu me duidui sara na itavi . (me vaka na volavola vakatubuqoroqoro se vakatasuasua ni ivakatagi .). Oqo e vakamacalataka na vuna era sega ni duidui kina eso na dauqito chess ena so tale na vanua vakavuku..

Me vakalekalekataki, Na chess e rawa ni dua na iyaya kaukauwa me maroroi kina na vakasama ., vakabibi ena gauna ni qase .. E dua na vakadidike mai na Univesiti mai Edinburgh . (2020) e kunei ni o ira na qase era dau qito chess e tiko vei ira na . 20% lailai na kena rawa ni tauvi iko na mate ni vakasama ni vakatauvatani kei ira era sega ni .. Oqo e vakavuna na qito e vakayacora me vaka e dua na . vakatovotovo ni vakasama, maroroya na uto me cakacaka ka vakaberaberataka na vakacacani ni yabaki ni bula.

Tinitini: E yaga beka na qito chess me vuku kina??

Ni dikevi oti na ivakadinadina vakasaenisi ., Eda rawa ni vakadeitaka ni chess e sega ni dua na iwalewale vakatevoro me da vuku cake kina., ia e dua na iyaya ni cakacaka yaga me vakatorocaketaki kina na kila vakacakacaka vakatabakidua .. Na vakatovotovo wasoma e vakaukauwataka na vakanananu ni cakacaka ., vakasama vakamaqosa, vakasama kei na veibuli, vakabibi vei ira na gone kei na itabagone qase cake .. Ia, Na veivakalougatataki oqo e sega ni baleta na tamata kecega.: vakatau ena kena dau, na ivakarau ni kena vakayacori kei na ituvaki era vakayagataki kina ..

Ena tabana ni vuli ., E laurai ni yaga na chess me vakavinakataki kina na cakacaka ena fika kei na vakasama vakayalomatua., e dina ga ni lailai na kena revurevu ka sega ni sosomitaka na iwalewale ni veivakavulici tale eso .. Vei ira na qase, vakabibi vei ira na qase ., e rawa ni dua na sala vinaka me cakacaka tiko kina na vakasama ka vakalailaitaka na leqa ni lutu ni vakasama ..

Na ka bibi oya mo kila ni chess e sega ni . vakalevutaki vuku ena dua na kena ibalebale raraba, ia vakavulica na kila vakatabakidua e rawa ni yaga ena bula ni veisiga .. Kevaka o vakasaqara tiko mo vakavinakataka na nomu kila ni vakadidike ., tuvatuva se vakatulewa ., Na chess e dua na digidigi vinaka sara. Ia kevaka o namaka me vukici iko mo dua na vuku e vuqa na kena itukutuku ., o na rairai vakalolomataki ..

Me vakalekalekataki, Na chess e vaka e dua na vanua ni vakaukauwa yago me baleta na vakasama: Ena sega ni solia vei iko na masela e sega vei iko., ia ena vukei iko mo vaqaqacotaki ira sa tiko vei iko .. Na kena itovo vinaka duadua e sega ni vakavuna mo vuku cake ., ia me vakavulici iko mo . vakasama vinaka. Kei na vuravura e levu kina na itukutuku ia e lailai na vakasama bibi ., E rawa ni dua na ka yaga sara qori..