Lako ki na lewena
Pawn tu vakatikitiki
Na vuli kei na vuli .

Chess ena veileti: na qito e vakaduavatataki ira na gone ni Isireli kei Palesitaina .

Janueri 27, 2026 · Pawn tu vakatikitiki

ubi 2675

Ena dua na vuravura e vaka me wasei ira kina na tamata na veileti vakapolitiki ., E tiko e dua na vanua e rawa ni ra sota kina na gone ni Isireli kei Palesitaina ka sega na kuila se iyalayala .: na papa ni qito. Na qito makawa oqo ., e levu cake mai na dua ga na ka taleitaki, sa yaco me dua na icurucuru vakatakarakara ena loma ni veivakacacani ., vakaraitaka ni ena ituvaki ca sara mada ga ., na tamata e rawa ni kunea na vanua ni veiwekani. Ia, E rawa vakacava ni sivia na chess na veivakataotaki ni veileti? Na cava na lesoni ni vakacegu ., na vosota kei na veikauaitaki e rawa ni dreti mai na veika e sotavi vata oqo .? Ena italanoa dina ., ivakadinadina kei na vakadidike vakasama, Eda na dikeva na sala e sega walega ni vakavulica kina na chess na iwalewale ., ia na rawa talega ni raici ira na tani ena taudaku ni vakasama vakatani .. Mai na sotasota ni veivanua ki na parokaramu ni vuli e bolea na veivakaduiduitaki ., Na itukutuku oqo e delves ki na kaukauwa ni veisau ni dua na qito ka ., ena gauna ni ivalu ., yaco me dua na ivalavala ni veivala vakacegu ..

Chess me vaka e dua na vosa raraba ena vanua ni veileti

qito, kei na kena lawa dodonu kei na kena ituvatuva vakatautauvata, cakacaka me vaka e dua na vosa e sega ni gadrevi kina na vakadewa .. Ena veivanua me vakataki Isireli kei Palesitaina ., na vanua e dau vakasinaiti kina na veitalanoa vakapolitiki kei na veimaliwai ena veivakabauti ., Na qito oqo e solia e dua na ituvatuva ni tawaveitovaki e rawa ni ra veimaliwai kina na vakaitavi ka sega na icolacola ni itukutuku makawa se vakasama ka dau vakaruguta na veivanua tale eso.. Vuli ena vakasama ni vakasama, me vakataki ira era cakava . Inisitute ni Vuli ni Veisau ni Veisaqasaqa, vakatura ni qito ni iwalewale e vakabulabulataka na vanua ni uto e salavata kei na veikauaitaki kei na tauri ni rai ., kila ka bibi ni kena wali na veileti.

Ena veikoro lelevu me vakataki Jerusalemi se Epironi ., na vanua e laurai kina na veivakacacani, veisoqosoqo me vaka Chesi4Sautu sa vakayacora na parokaramu e kauti ira vata mai na gone mai na yasana ruarua ni veivaluvaluti .. Na soqoni oqo e sega ni saga me vakawalena na duidui ., ia me buli e dua na vanua e vakatulewataka kina na lawa ni qito —ka sega ni o ira na veicati —na totolo ni veimaliwai .. Kena ivakaraitaki, ena dua na sotasota a tuvanaki ena […] 2022 ena korolevu o Ramala ., Era qito na gone ni Isireli kei Palesitaina ni ra qito tiko na nodra matavuvale ., vakatitiqa taumada, Era sarasara mai na vanua ni sarasara .. Na ka e tekivu me vaka e dua na soqo ni qito e tini me dua na vakatovotovo ni veivakabauti., era vulica kina na vakaitavi ni ., sivia na itukutuku vakapolitiki, tamata kece era wasea na gagadre ni qaqa ., ia me dokai tale ga na lawa ..

Ia, Na chess e sega ni dua na iwali vakatevoro. Na kena yaga e vakatau ena kena vakayacori .. Na parokaramu e sega ni vakarautaki vinaka e rawa ni lutu ki na . ivakatakilakila, na vanua e vakalailaitaki kina na soqoni ki na ivakaraitaki vakatakarakara ka sega na kena revurevu dina .. Me kua ni yaco oqo ., Na sasaga qaqa e cokovata na qito kei na veitalanoa ni cakacaka, era dau vakasamataka kina na gone na veika era sotava ena papa kei na kena veiwekani oqo kei na nodra bula ena taudaku ni papa .. Vaka kina, sa yaco na chess me dua na vosa vakatautauvata me baleta na veivosaki, vosota kei na kena qarauni na yalo, iyaya ni cakacaka bibi me vakayagataki kina e dua na veileti e ., ena vuqa na gauna, sa taukena ka sega ni digitaka ..

Mai na veisisivi ki na itokani vakacakacaka .: na sala e vakamacalataka tale kina na veimaliwai na chess

E dua na bolebole levu duadua ena vanua ni veivaluvaluti sai koya na kena vakalolomataki na kena vo .. Na tabana ni itukutuku, Na itukutuku vakapolitiki kei na veitalanoa sara mada ga ni veisiga e dau vakalailaitaki ira na Isireli kei Palesitaina ki na vakasama rawarawa .: koya “dauveivakasaurarataki” kei na “vakasaurarataki”, koya “dauvakacaca” kei na “Koloni”. qito, ena kena gadrevi vei ira na dauqito mera dabe veirai mata ., musuka na dinamika oqo. Ni rau wasea e dua na papa e dua na gone ni Palesitaina kei na dua na gone ni Isireli ., Era sa muduka na nodra ivakatakarakara ka ra sa yaco me ra tamata yadua ka tiko na yacadra., iwalewale kei na, e cake mai na veika kece, yalo.

E dua na kisi vakaibalebale sai koya na . Mohamadi kei Taniela, e rua na itabagone erau a sota ena dua na sotasota mai Tel Aviv .. Mohamed, Tokalau Jerusalemi Palesitaina, E lako mai ena soqo ena vakasama nira tautauvata kece na Isireli .: sotia se koloni .. Taniela, ena nona tikina, Au sa tubu cake mai ena noqu rogoca ni ra dau veivakarerei na kai Palesitaina .. Ena gauna ni nomu biubiu ., Mohammed cometió un error táctico que lo dejó en desventaja. En lugar de regodearse, Daniel le ofreció un consejo: “Si mueves tu alfil aquí, puedes defenderte mejor”. Ese gesto, aparentemente pequeño, cambió la percepción de Mohammed. “No esperaba que me ayudara”, confesó después. “Pensé que solo quería ganar”.

Experiencias como esta demuestran que el ajedrez no solo enseña a pensar varios movimientos por adelante, sino también a anticipar las emociones del otro. En un contexto de conflicto, donde la violencia suele ser la respuesta inmediata, aprender a leer las intenciones del rival —sin asumir lo peor— es una habilidad revolucionaria. Na veisoqosoqo me vaka Veisaututaki ni veimatanitu, que adaptó su metodología de baloncesto al ajedrez, sa volai tu na sala e vakalailaitaka kina na veimaliwai oqo na ivakatagedegede ni lomaocaoca kei na veicati vei ira na vakaitavi .. E dua na vakadidike e tabaki ena iVolatukutuku ni Veisaqasaqa ena 2021 kunei ni o ira na gone era vakaitavi ena parokaramu ni chess ni veivanua era vakaraitaka e dua na . 30% vakalevu cake na lomasoli me veimaliwai kei na . “so tale” vakatauvatani kei na ilawalawa ni lewa.

Ia na veisau dina e yaco ni sa sivia na veimaliwai oqo na papa .. Ena so na gauna ., O ira na gone era sota ena sotasota era dau tini sikova na nodra vale na nodra veisisivi ., wasea na kakana ka kunea ni ., sivia na duidui vakapolitiki, Era wasea na taleitaka na ivakatagi ., qito ni vidio se na timi sara mada ga ni soka .. Na gauna oqo ni ivakarau tudei e subversive ena dua na ituvaki e dau vakatabui kina na ivakarau tudei ..

Chess me vaka e dua na iyaya ni veivakavulici: vakavulica na vakacegu ena veirumu ni vuli .

Kevaka e rawa ni dua na icurucuru ena maliwa ni veivanua ena veileti na chess ., Na kena rawa ni dua na iyaya ni vuli e yalataki vakalevu cake sara .. Ena koronivuli e Isireli kei Palesitaina ., na vanua e dau vakasinaiti kina na veituvatuva ni vuli ena itukutuku vakamatanitu vakatabakidua, Sa vakacurumi na chess me dua na ulutaga e vakavulica na kila vakasama kei na veimaliwai ka sega ni curu ki na veivosaki vakapolitiki .. Na Matabose ni Chess ni Veimatanitu (FIDE) sa vakatorocaketaka na parokaramu me vaka na . Chess ena Koronivuli, ni sega walega ni vakavinakataka na vuli —na vakadidike e Sipeni kei Türkiye e semati kina na chess kei na vua vinaka cake ena fika kei na wilivola —, ia era vakatetea tale ga na itovo me vaka na veidokai ., vosota kei na vosota.

Ena siti o Sderot mai Isireli […], vica ga na kilomita mai na vanua o Gasa ., na koronivuli ORT vakayacora e dua na porokaramu ni chess ni oti na veivakacacani ni rokete 2021. Era raica na qasenivuli ni o ira na gone […], e vuqa vei ira e tiko vei ira na ivakatakilakila ni lomaocaoca ni oti na leqa tubukoso ., Era kunea ena qito e dua na vanua ni lewa ena loma ni veilecayaki .. “ni o qito chess, o kila ni kevaka o lusi ., E sega ni baleta ni dua e vakamatei iko., ia baleta ni o cala .”, e vakamacalataka e dua na qasenivuli .. “Oqori e solia vei ira e dua na yalo ni galala ni digidigi ka sega vei ira ena veitiki tale eso ni nodra bula.”.

Ena yasa ni Palesitaina ., Na koronivuli ena West Bank era sa ciqoma na chess me tiki ni dua na iwalewale ni veivakavulici e vakatokai na . vuli ni sautu. Ena korolevu o Nablus ., na isoqosoqo Matabose ni Chess ni Palesitaina cakacaka vata kei ira na qasenivuli me ra droinitaka na lesoni e vakayagataki kina na chess me veivosakitaki kina na ulutaga me vaka na veivosaki ., solibula kei na bibi ni vakasama ni bera ni caka e dua na ka .. Kena ivakaraitaki, ena dua na kalasi, Era dikeva na gonevuli na qito ni itukutuku makawa —me vakataki Bobby Fischer kei Boris Spassky ena 1972 —ra qai veiletitaka na sala e vakaraitaki kina ena papa na veileti vakapolitiki ena kedrau maliwa o Merika kei na USSR .. Qai, vakayagataka na lesoni qori ena ituvaki ni veisiga ., sala me wali kina na veileti e loma ni valenivuli ..

Na bolebole ., ia, sa ikoya me vakalevutaki na parokaramu oqo ka sega ni vakayalia na kena ibalebale .. Ena dua na ituvaki e dau dua kina na vanua ni ivalu ni vakasama na vuli ., Eso na itubutubu kei ira na vakailesilesi era raica na chess ena veivakatitiqa .. “Na cava meda vakavulici ira kina na luveda mera qitotaka na meca .?”, a taroga e dua na tama ni Palesitaina ena dua na soqo ni koronivuli .. E matata vinaka na nodra isaunitaro na dauniveituberi .: e sega ni baleta na qito con na meca ., ia me vulica na qito . dina ga ni duidui .. qito, ena vakasama oqo, E sega ni kena itinitini ., ia e dua na sala me vakatorocaketaki kina na vakasama bibi e rawa ni vakataroga na itukutuku ni veicati ..

Na iyalayala ni chess .: ni sa rauta na papa .

Dina ga ni kena rawa ., Na chess e sega ni dua na wainimate. Ena dua na veileti e titobu sara me vaka na Isireli kei Palesitaina ., ena vanua e se tu ga kina na mavoa ni itukutuku makawa kei na veika tawadodonu vakailavo ., e dua na qito e sega ni rawa ni walia na leqa e gadrevi kina na iwali vakapolitiki .. Era dusia na dauvakacaca na porokaramu oqo ni ., ena kena vinaka duadua, chess e solia e dua na vakacegu vakalekaleka, ia e sega ni walia na vu ni veileti .: na cakacaka, na veitikotiko, na kena sogoti o Gaza se na kena sega ni dua na Matanitu o Palesitaina ..

E dua na ivakaraitaki vakatautauvata oya na . Gone, e dua na goneyalewa ni Palesitaina 12 a vakaitavi ena dua na sotasota mai Haifa .. Dina ni dau taleitaka na qito kei ira na gone ni Isireli ., lesu i vale ena dua na keba ni isenivalu ena West Bank ., Na ka dina e tarai koya vakaukauwa: sa vesu tu o tamana mai vei ira na mataivalu ni Isireli ka sega ni beitaki ., kei na tacina qase e a mavoa ena dua na veivakacacani .. “Na cava na kena yaga meu qaqa ena chess kevaka au sega ni rawa ni qaqa ena bula??”, a taroga o tinana .. Na ivakadinadina oqo e vakaraitaka e dua na dina sega ni vakacegu .: chess e rawa ni vakavulica na vakasama vakamaqosa, ia e sega ni rawa ni veisautaka na lawa ni dua na qito vakapolitiki e […], vei ira e vuqa ., sa rigged mai na ivakatekivu.

Vakavo ga, E tiko na leqa ni na vakayagataki na parokaramu oqo .. E rawa ni ra vakayagataka na matanitu se o ira na dausoli ka mai na veimatanitu mera vakaraitaka kina e dua na iyaloyalo ni . “paz” ka sega ni vakaitavi ena veisau dina .. Ena 2019, e dua na ripote ni . Matabose ni Dodonu ni Tamata vakalewa eso na isoqosoqo sega ni matanitu ena nodra tuvanaka na nodra bose na gone ni Isireli kei Palesitaina, ia era sega ni kauaitaka na kena vakacacani na dodonu ni tamata ena vanua era taukena .. “E sega ni rawa ni o vosa me baleta na sautu ni ra tiko na gone ni Palesitaina era sega ni rawa ni lako ki koronivuli ena vuku ni veivanua ni veivakadeitaki .”, e vakaroti e dua na dauvakacaca.

E sega ni kena ibalebale oqo me biu laivi na chess ., ia e dodonu me vakataucokotaki ena veika e caka vakaidina .. Eso na isoqosoqo […], vaka Veivala me baleta na Sautu, Era cokovata na chess kei na veivakauqeti vakapolitiki ., vakayagataka na nodra italanoa na gone me vakauqeta na veisau ni lawatu ni cakacaka. Eso tale, vaka Liga ena Liga, Era dau vakacuruma na chess ki na koronivuli ni vosa ruarua ka ra vuli vata kina na Isireli kei Palesitaina ., vakaraitaka ni rawa na bula vata ni tiko na gagadre vakapolitiki.

qito, vaka kina, E dua na iyaya kaukauwa ., ia e vakaiyalayala. Na kena yaga dina e tiko ena kena rawa ni kaburaka na sore ni veikauaitaki vei ira na itabatamata gone., ia era na bulabula ga na sorenikau oqo ke ra kunea na qele bulabula .. Ena dua na veileti e sotavi kina na veivakasama kece ni sautu ena lomalomarua ., Na chess e solia na inuinui lailai: na dua e, ena gauna butobuto sara mada ga ., e tiko na vanua me toso kina e dua na tiki ka veisautaka na sala ni qito ..

Tinitini: na veicati

Na chess ena gauna ni veileti e sega ni dua na iwali vakamaqosa ., ia e dua na vosa vakatautauvata kaukauwa me baleta na cava e rawa ni sautu .: e dua na qito e matata kina na kena lawa ., na vanua e tiko kina na kena itinitini na toso kece kei na vanua ., ena kena itinitini, na ka bibi e sega walega ni qaqa ., ia me qito ena dokai .. Ena loma taucoko ni itukutuku oqo ., eda sa raica na nodra sala na gone ni Isireli kei Palesitaina ., tawasei mai na bai vakayago kei na itukutuku ni veicati, Era kunea e dua na vanua ena papa e rawa ni ra sa tu ga kina .: gone. Sega ni sotia ., sega ni vakacacani, sega ni ivakatakilakila ni dua na veisaqasaqa era sega ni digitaka ., ia na dauvakadidike ., veisisivi kei na, so na gauna, itokani.

Ia, chess tale ga e vakananuma vei keda na kena iyalayala .. Sega ni rawa ni tarova e dua na buli, se basuraka sobu e dua na bai ., se vakasuka na qele vei ira era vakayalia .. Na kena kaukauwa e tiko ena dua na ka e matailalai cake .: na kena rawa ni vakatamatataki na kena vo .. Ni rau dabe ena mata ni dua na papa e dua na gone ni Palesitaina kei na dua na gone ni Isireli ., Erau sa muduka na nodrau veimecaki me rau sa rua na tamata ka rau wasea na gagadre vata ga me rau qaqa., na veilecayaki vata ga ni sotavi e dua na cala kei na marau vata ga ni sotavi e dua na qito vakasakiti .. Ena dua na ituvaki e vakayagataki kina na veivakalolomataki e dua na iyaya ni ivalu ., Na ivalavala rawarawa oqo e veisau.

Ia na lesoni bibi duadua e biuta mai na chess oya ni sautu e sega ni dua na icavacava ., ia e dua na iwalewale. Na qito kece e dua na madigi me vakatovotovotaki kina na vosota ., veivosaki kei na veidokai, kila ka, kevaka era sa tubu ., rawa ni sivia na papa. Na bolebole ena gauna oqo sai koya me vakalevutaki na veika e sotavi oqo ka sega ni vakayalia na kena uto ., vakacurumi ira ki na ivakarau ni vuli kei na lawatu raraba ka vakaliuca na bula vata mai na veisei .. Me vaka e kaya na Qasenivuli Levu o Garry Kasparov: “Chess na bula ena lailai”. Ena Isireli kei Palesitaina ., na vanua e vakatakilakilataki kina na bula ena veileti ., chess e solia e dua na iyaloyalo lailai ni veika e rawa ni: e dua na qito e tautauvata kina na madigi vei ira kece ., na vanua e dodonu kina na lawa kei na vanua ., ena kena itinitini, na ka e bibi e sega ni o cei e qaqa ., ia na kena vakatagitaki ..

Rairai, vaka kina, na veisisivi dina e sega ni veivala kei na veisisivi, ia me baleta na veicati .. kei na qito oya ., Na gone kece e digitaka me toso e dua na tiki ni iyaya ka sega ni tara e dua na bai e sa qaqa tiko..

Biuta e dua na vakasama

Ena sega ni tabaki na nomu itikotiko ni imeli .. Na vanua e gadrevi sa vakatakilakilataki *